Μετάφραση τῆς Ἀποστολικῆς περικοπῆς
Παιδί μου Τίτε, αὐτά τά λόγια εἶναι ἀξιόπιστα καί θέλω νά τά τονίζεις κατηγορη-
ματικά, ὥστε ὅσοι ἔχουν πιστέψει στόν Θεό νά φροντίζουν νά πρωτοστατοῦν σέ
καλά ἔργα. Αὐτά εἶναι τά καλά καί ὠφέλιμα στούς ἀνθρώπους. Νά ἀποφεύγεις
τίς ἀνόητες συζητήσεις καί τά σχετικά μέ γενεαλογικούς καταλόγους καί τίς φιλο-
νικίες καί τίς διαμάχες γύρω ἀπό θέματα τοῦ ἰουδαϊκοῦ νόμου, γιατί εἶναι ἀνωφε-
λεῖς καί μάταιες. Ἄνθρωπο αἱρετικό νά τόν ἐγκαταλείπεις μετά ἀπό μία ἤ δεύτερη
νουθεσία, γιατί νά ξέρεις ὅτι αὐτός ἔχει διαστραφεῖ καί ἁμαρτάνει καί καταδικάζει
ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό του. Ὅταν σοῦ στείλω τόν Ἀρτεμᾶ ἤ τόν Τυχικό, σπεῦσε νά
ἔλθεις κοντά μου στή Νικόπολη. Γιατί ἐκεῖ ἀποφάσισα νά ξεχειμωνιάσω. Τόν Ζηνᾶ
τόν νομικό καί τόν Ἀπολλώ νά τούς στείλεις καλά προετοιμασμένους (καί χειρο-
τονημένους), γιά νά μήν τούς λείπει τίποτε. Ἄς μαθαίνουν καί οἱ δικοί μας νά
πρωτοστατοῦν σέ καλά ἔργα, γιά τίς ἀπαραίτητες ἀνάγκες τους, γιά νά μήν εἶναι
χωρίς πνευματικούς καρπούς. Σέ χαιρετοῦν ὅλοι ὅσοι εἶναι μαζί μου. Χαιρέτησε
ἐκείνους πού μᾶς ἀγαποῦν χάρη στήν πίστη μας. Ἡ χάρη νά εἶναι μέ ὅλους σας.
Ἀμήν.
(Ἀπό τή νέα ἔκδοση: Ἡ Καινή Διαθήκη, τό πρωτότυπο κείμενο μέ νεοελληνική ἀπόδοση
τοῦ ὁμοτ. καθηγ. Χρ. Βούλγαρη, ἔκδ. ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ).

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΠΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ
Ἀπόσπασμα ἀπό τήν πρός Τίτον ἐπιστολή τοῦ ἀποστόλου Παύλου ἀκού-
σαμε σήμερα. Ὁ διδάσκαλος συμβουλεύει τόν νέο ποιμένα τῆς Ἐκκλη-
σίας γιά τό ὑπόδειγμα τοῦ βίου, πού πρέπει νά ἐπιδεικνύει στούς πι-
στούς. Τοῦ ὑποδεικνύει τά καλά καί ὠφέλιμα γιά τά μέλη τῆς Ἐκκλη-
σίας, πού εἶναι ἡ ἀποφυγή τῶν ἀνόητων καί περιττῶν συζητήσεων, τῶν
φιλονικιῶν γιά τά θέματα τοῦ Νόμου, ἡ ἀποφυγή τῶν αἱρετικῶν, μετά
τίς πρῶτες προσπάθειες γιά τή διόρθωσή τους, καί τόν καλεῖ νά διδάξει
στούς χριστιανούς νά εἶναι πρωτοπόροι στά καλά ἔργα.
Σ’ αὐτό τό τελευταῖο σημεῖο τῶν Παύλειων συμβουλῶν θά σταθοῦμε,
ἐπισημαίνοντας μερικά στοιχεῖα γιά τό μεγάλο κεφάλαιο τῆς πνευμα-
τικῆς μας ζωῆς, πού εἶναι ἡ ἐφαρμογή τῶν καλῶν ἔργων τῆς ἀγάπης.
Ἡ ὀρθόδοξη πνευματικότητα
Συχνά, ἐπισημαίνεται στούς ἐκκλησιαστικούς κύκλους ὁ ὑπερτονι-
σμός τῆς λεγόμενης «πνευματικότητας» καί ἡ μονοδιάστατη ἀντίληψη
τῆς πίστεως. Θεωρεῖται δηλαδή ἀπό πολλούς, ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη πίστη
ἔχει ὑψηλό περιεχόμενο καί ἐπικεντρώνεται μόνο στά ἀνώτερα ἐπίπεδα
τῆς ἀνθρώπινης σκέψης καί ζωῆς. Κατά τήν ἄποψη αὐτή, ἡ πνευματική
ζωή ἀποκτᾶ ὑποκειμενικό-ἀτομικό χαρακτήρα, περιορίζεται σέ προσωπι-
κό ἐπίπεδο καί δέν ἀντιλαμβάνεται τίποτα ἄλλο πέρα ἀπό τήν προσωπική
σχέση μέ τόν Θεό. Ἡ ἐνασχόληση, μάλιστα, μέ τίς βιοτικές ἀνάγκες καί
τά προβλήματα τῶν ἄλλων θεωρεῖται ἄνευ ἀξίας ἤ καί ἐμπόδιο γιά τήν
κατάκτηση τῆς σωτηρίας.
Γιά τήν Ἐκκλησία μας, ὅμως, μιά τέτοια ἀντίληψη τῆς Ὀρθόδοξης
πνευματικότητας εἶναι ἐλλιπής. Ἡ ἐφαρμογή τῆς πίστεως ἔχει διττό χα-
ρακτήρα. Ἀσφαλῶς, ὁ πιστός ὀφείλει νά καλλιεργεῖ τόν ἔσω ἄνθρωπο,νά βιώνει τή ζωή τῆς ἀρετῆς, νά ἐπιδιώκει τή μυστηριακή ἕνωση μέ τόν
Θεό. Ταυτόχρονα, ὅμως, ὀφείλει νά βγαίνει ἀπό τόν ἑαυτό του καί νά
ἐφαρμόζει τήν πίστη του στό πρόσωπο τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Διαφορετικά,
ὁ χριστιανός μένει ἄκαρπος, εἶναι δηλαδή ἕνα δένδρο, μέ ἐντυπωσιακή
ἐξωτερική ἐμφάνιση, χωρίς ὅμως καρπούς.
Τά ἔργα τῆς ἀγάπης
Τήν ἀντίληψη τῆς Ἐκκλησίας μας γιά τόν συνδυασμό πίστης καί
ἔργων ἀγάπης ἀναλύει θαυμάσια ὁ ἀδελφόθεος Ἰάκωβος. «Ποιό τό
ὄφελος», μᾶς λέει, «ἐάν ἔχει κάποιος πίστη, δέν ἔχει ὅμως ἔργα; Μήπως
μπορεῖ ἡ πίστη του ἀπό μόνη της νά τόν σώσει; Ἐάν οἱ ἀδελφοί μας δέν
ἔχουν ἐπαρκῆ ἐνδύματα καί στεροῦνται τῆς καθημερινῆς τους τροφῆς
καί τούς πεῖ ὁ πιστός “πηγαίνετε στό καλό, ζεσταθεῖτε καί χορτᾶστε” καί
δέν τούς δώσει τά ἀναγκαῖα γιά τό σῶμα, ποιά ἡ ὠφέλεια; Ἔτσι καί ἡ πί-
στη, ἐάν δέν ἔχει ἔργα, εἶναι νεκρή στήν οὐσία της…». Καί συνεχίζει:
«Προσέξτε, ὁ ἄνθρωπος δικαιώνεται ἀπό τά ἔργα καί ὄχι μόνον ἀπό τήν
πίστη» (Ἰακ. 2,14-24).
Στό σημεῖο αὐτό, ὅμως, ἐλλοχεύει καί ἕνας ἄλλος πειρασμός. Νά νο-
μίσει κανείς ὅτι ἀπό μόνα τους τά ἔργα τῆς ἀγάπης καί τῆς γύης μποροῦν νά ἐξασφαλίσουν τή σωτηρία, ἔστω κι ἄν ἡ πίστη εἶναι χα-
λαρή, ἐπιπόλαιη καί ἐπιδερμική. Τέτοια ἔργα συχνά ἐπιτελοῦν καί ἄνθρω-
ποι ἄθεοι, ἀκόμα καί πολέμιοι τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι νιώθουν μιά ἔμ-
φυτη κλίση πρός τά προβλήματα καί τίς ἀνάγκες τῶν συνανθρώπων
τους. Ἡ ὀρθόδοξη ἀντίληψη, ὅμως, καλεῖ τόν κάθε χριστιανό νά συν-
δυάσει τήν πίστη μέ τά ἔργα τῆς ἀγάπης. Νά ἐφαρμόσει αὐτό πού πι-
στεύει στά πρόσωπα πού βρίσκονται σέ κάθε εἴδους βιοτική ἀνάγκη, στό
ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί γιά τή δόξα τοῦ Θεοῦ. Αὐτή εἶναι ἡ ἐντολή
τοῦ ἴδιου τοῦ Κυρίου· νά Τόν ἀναζητήσουμε καί νά Τοῦ συμπαραστα-
θοῦμε στό πρόσωπο τοῦ κάθε ἐμπερίστατου ἀδελφοῦ. Σ’ αὐτή τή λογική
κινεῖται καί τό πολυδιάστατο κοινωνικό καί φιλανθρωπικό ἔργο τῆς
Ἐκκλησίας.
Γι’ αὐτό, ἄς μήν παρασυρθοῦμε οὔτε ἀπό τόν πειρασμό τῆς ἀφ’ ὑψη-
λοῦ θεώρησης τῆς πίστεως, ἀπό τήν ὁποία ἀπουσιάζει ἡ μέριμνα γιά
τούς ἀνθρώπους, οὔτε ἀπό τόν πειρασμό τῆς ἀλληλεγγύης χωρίς Χρι-
στό. Ὁ συνδυασμός τῆς πίστεως καί τῶν ἔργων τῆς ἀγάπης εἶναι ὁ ἐνδε-
δειγμένος, πού καί ἀποτελέσματα ἁπτά ἔχει καί τήν ψυχή μας καλλιερ-
γεῖ καί προωθεῖ πρός σωτηρία. Ἀμήν!
Ἀρχιμ. Ἐ. Οἰκ.https://apostoliki-diakonia.

Ευαγγελική περικοπή για την Κυριακή των Ἁγίων Πατέρων της Δ’ Οἰκ. Συνόδου, 13/07/2025

Ματθ. ε’ 14-19

Οι μαθητές του Χριστού φώς του κόσμου – Το πνεύμα του Νόμου

14 Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. Οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη· 15 οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασι αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾿ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ. 16 Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσι τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς.
17 Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι, ἀλλὰ πληρῶσαι. 18 Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου ἕως ἂν πάντα γένηται.
19 Ὅς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτω τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς δ᾿ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.

Απόδοση στη Νέα Ελληνική

14 Σεις είστε το φώς του κόσμου. Πόλη που είναι χτισμένη επάνω σε όρος, δεν είναι δυνατό να μείνει άγνωστη! 15 Και κανείς δεν ανάβει το λυχνάρι, για να το βάλει κάτω από ένα μόδιο*. Αντίθετα, το βάζουν στον λυχνοστάτη και σκορπίζει το φως του σε όλους εκείνους που είναι στο σπίτι. 16 Έτσι πρέπει να λάμπει και το δικό σας φως μπροστά στους ανθρώπους· να βλέπουν τα καλά σας έργα και να δοξάζουν τον ουράντο Πατέρα σας.

17 Μη κάνετε την σκέψη, ότι ήλθα να καταργήσω τον Νόμο ή τους προφήτες. Δεν ήλθα να τους καταργήσω. Ήλθα να τους τηρήσω και να τους συμπληρώσω. 18 Σας λέγω την αλήθεια· ότι μέχρι την στιγμή, που ο ουρανός και η γη θα πάψουν να υπάρχουν, ούτε ένα ιώτα, ούτε μία «κεραία»**, από τον Νόμο δεν πρόκειται να παύσει να έχει ισχύ. Όλα ανεξαιρέτως θα εκπληρωθούν!

19 Λοιπόν, να το ξέρετε: Όποιος καταπατήσει μια από τις πιο μικρές εντολές και διδάξει τους ανθρώπους να κάνουν το ίδιο, θα θεωρηθή στην βασιλεία των ουρανών τιποτένιος. Ενώ αντίθετα εκείνος, που θα τις τηρήσει και θα τις διδάξει, στην βασιλεία των ουρανών θα θεωρηθή μεγάλος.https://agiamarinailision.

* μόδιο=κιβώτιο.