Ζ΄. ΕΩΘΙΝΟΝ Κατά Ἰωάννην. (Κ΄. 1-10).
Τῇ μιᾷ τῶν Σαββάτων Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ ἔρχεται πρωῒ σκοτίας ἔτι οὔσης, εἰς τὸ μνημεῖον·καὶ βλέπει τὸν λίθον ἠρμένον ἐκ τοῦ μνημείου. Τρέχει οὖν, καὶ ἔρχεται πρὸς Σίμωνα Πέτρον, καὶ πρὸς τὸν ἄλλον Μαθητὴν, ὃν ἐφίλει ὁ Ἰησοῦς, καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἦραν τὸν Κύριον ἐκ τοῦ μνημείου,καὶ οὐκ οἴδαμεν ποῦ ἔθηκαν αὐτόν. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ Πέτρος καὶ ὁ ἄλλος Μαθητής, καὶ ἤρχοντο εἰς τὸ μνημεῖον. Ἔτρεχον δὲ οἱ δύο ὁμοῦ· καὶ ὁ ἄλλοςΜαθητὴς προέδραμε τάχιον τοῦ Πέτρου, καὶ ἦλθε πρῶτος εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ παρακύψας, βλέπει κείμενα τὰ ὀθόνια· οὐ μέντοι εἰσῆλθεν. Ἔρχεται οὖν Σίμων Πέτρος ἀκολουθῶν αὐτῷ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ θεωρεῖ τὰ ὀθόνια κείμενα· καὶ τὸ σουδάριον, ὃ ἦν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, οὐ μετὰ τῶν ὀθονίων κείμενον, ἀλλὰ χωρὶς ἐντετυλιγμένον εἰς ἕνα τόπον. Τότε οὖν εἰσῆλθε καὶ ὁ ἄλλος Μαθητὴς ὁ ἐλθὼν πρῶτος εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ εἶδε, καὶ ἐπίστευσεν. Οὐδέπω γὰρ ᾔδεισαν τὴν Γραφήν, ὅτι δεῖ αὐτὸν ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι.Ἀπῆλθον οὖν πάλιν πρὸς ἑαυτοὺς οἱ Μαθηταί.
Ζ΄. ΕΩΘΙΝΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Κατά Ἰωάννην. (Κ΄.1-10).
Τήν πρώτη ἡμέρα τῆς ἑβδομάδας ἡ Μαρία ἡ Μαγδαληνή ἔρχεται πρωΐ στό μνημεῖο, ἐνῷ ἀκόμη ἦταν σκοτάδι,καί βλέπει ν λίθο (τήν πέτρα) νά εἶναι σηκωμένος ἀπό τό μνημεῖο. Τρέχει λοιπόν καί ἔρχεται στό Σίμωνα πού λεγόταν καί Πέτρος καί στόν ἄλλο Μαθητή τόν ὁποῖον ἀγαποῦσε ὁ Ἰησοῦς καί λέγει σ’ αὐτούς· Πῆραν τόν Κύριο ἀπό τό μνημεῖο καί δέν γνωρίζουμε ποῦ τόν τοποθέτησαν. Βγῆκε λοιπόν ο Πέτρος καί ὁ ἄλλος Μαθητής καί πήγαιναν πρός τό μνημεῖο. Καί ἔτρεχαν καί οἱ δυό μαζί· καί ὁ ἄλλος Μαθητής ἔτρεξε καί ἔφθασε γρηγορότερα ἀπό τόν Πέτρο καί ἦλθε πρῶτος στὀ μνημεῖο, καί ἀφοῦ ἔσκυψε βλέπει τά σάβανα ἀφημένα, ἀλλά δέν εἰσῆλθε (δέν μπῆκε μέσα). Ἔρχεται λοιπόν ὁ Σίμων ὁ Πέτρος ἀκολουθώντας τον καί εἰσῆλθε μέσα στό μνημεῖο καί βλέπει τά σάβανα ἀφημένα καί τό σουδάριο (τό κάλυμμα τῆς κεφαλῆς)ἀφημένο ὄχι μαζί μέ τά σάβανα, ἀλλά χωριστά τυλιγμένο σέ μία ἄκρη. Τότε λοιπόν εἰσῆλθε καί ὁ ἄλλος Μαθητής πού ἦλθε πρῶτος στό μνημεῖο καί εἶδε καί πίστεψε ὅτι ὁ Κύριος ἀναστήθηκε. Διότι δέν γνώριζαν ἀκόμη καθαρά τίς προφητεῖες τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ὅτι πρέπει αὐτός να άναστηθεῖ ἀπό τούς νεκρούς.
Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος – Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 10 Μαΐου 2026
4 Μαΐου, 2026
Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 10 Μαΐου 2026, Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος (Πράξ. ια΄ 19-30)
‘Eν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις διασπαρέντες οἱ ἀπόστολοι ἀπὸ τῆς θλίψεως τῆς γενομένης ἐπὶ Στεφάνῳ διῆλθον ἕως Φοινίκης καὶ Κύπρου καὶ Ἀντιοχείας, μηδενὶ λαλοῦντες τὸν λόγον εἰ μὴ μόνον Ἰουδαίοις. Ἦσαν δέ τινες ἐξ αὐτῶν ἄνδρες Κύπριοι καὶ Κυρηναῖοι, οἵτινες εἰσελθόντες εἰς Ἀντιόχειαν ἐλάλουν πρὸς τοὺς Ἑλληνιστάς, εὐαγγελιζόμενοι τὸν Κύριον Ἰησοῦν. καὶ ἦν χεὶρ Κυρίου μετ’ αὐτῶν, πολύς τε ἀριθμὸς πιστεύσας ἐπέστρεψεν ἐπὶ τὸν Κύριον. Ἠκούσθη δὲ ὁ λόγος εἰς τὰ ὦτα τῆς ἐκκλησίας τῆς ἐν Ἱεροσολύμοις περὶ αὐτῶν, καὶ ἐξαπέστειλαν Βαρνάβαν διελθεῖν ἕως Ἀντιοχείας· ὃς παραγενόμενος καὶ ἰδὼν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐχάρη, καὶ παρεκάλει πάντας τῇ προθέσει τῆς καρδίας προσμένειν τῷ Κυρίῳ, ὅτι ἦν ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ πλήρης Πνεύματος Ἁγίου καὶ πίστεως· καὶ προσετέθη ὄχλος ἱκανὸς τῷ Κυρίῳ. ἐξῆλθε δὲ εἰς Ταρσὸν ὁ Βαρνάβας ἀναζητῆσαι Σαῦλον, καὶ εὑρὼν αὐτὸν ἤγαγεν αὐτὸν εἰς Ἀντιόχειαν. ἐγένετο δὲ αὐτοὺς ἐνιαυτὸν ὅλον συναχθῆναι ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ διδάξαι ὄχλον ἱκανόν, χρηματίσαι τε πρῶτον ἐν Ἀντιοχείᾳ τοὺς μαθητὰς Χριστιανούς. Ἐν ταύταις δὲ ταῖς ἡμέραις κατῆλθον ἀπὸ Ἱεροσολύμων προφῆται εἰς Ἀντιόχειαν· ἀναστὰς δὲ εἷς ἐξ αὐτῶν ὀνόματι Ἄγαβος ἐσήμανε διὰ τοῦ Πνεύματος λιμὸν μέγαν μέλλειν ἔσεσθαι ἐφ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην· ὅστις καὶ ἐγένετο ἐπὶ Κλαυδίου Καίσαρος. τῶν δὲ μαθητῶν καθὼς ηὐπορεῖτό τις, ὥρισαν ἕκαστος αὐτῶν εἰς διακονίαν πέμψαι τοῖς κατοικοῦσιν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἀδελφοῖς· ὃ καὶ ἐποίησαν ἀποστείλαντες πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους διὰ χειρὸς Βαρνάβα καὶ Σαύλου.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
1. Μὲ τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ
Ἡ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀπὸ τὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων μᾶς μεταφέρει στὴν Ἀντιόχεια τῆς Συρίας. Ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς, ὁ συγγραφέας τῶν Πράξεων, μᾶς πληροφορεῖ ὅτι μὲ τὸν διωγμὸ ποὺ ἀκολούθησε μετὰ τὸ μαρτύριο τοῦ πρωτομάρτυρος ἁγίου Στεφάνου, κάποιοι Χριστιανοὶ ἔφυγαν ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ πῆγαν στὴν Ἀντιόχεια. Ἐκεῖ κήρυτταν τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ στοὺς Ἰουδαίους ποὺ συναντοῦσαν. Τὸ δὲ κήρυγμά τους εἶχε πολλὴ καρποφορία, διότι «ἦν χεὶρ Κυρίου μετ᾿ αὐτῶν». Ἡ δύναμη τοῦ Χριστοῦ, ἡ Χάρις καὶ ἡ εὐλογία του ἦταν μαζί τους. Ὁ Κύριος ἄνοιγε τὶς καρδιὲς τῶν ἀκροατῶν καὶ φώτιζε τὴ διάνοιά τους, ὥστε νὰ ἀποδέχονται τὸ Εὐαγγέλιο. Μὲ τὴ δύναμη τοῦ Θεοῦ πολλοὶ Ἰουδαῖοι πίστευαν καὶ γίνονταν μέλη τῆς Ἐκκλησίας.
Τὸ γεγονὸς αὐτό τονίζει μιὰ σημαντικὴ ἀλήθεια: ὅτι σὲ κάθε ἔργο μας, σὲ κάθε προσπάθεια καὶ ἐπιδίωξή μας, εἶναι ἀναγκαῖο νὰ ἔχουμε μαζί μας «τὸ χέρι», δηλαδὴ τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Ἰδιαίτερα μάλιστα ὅταν πρόκειται γιὰ κάποιο πνευματικὸ ἔργο μέσα στὸν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας. Σὲ κάθε κήρυγμα, ὁμιλία, κατηχητικὴ σύναξη, ἀλλὰ καὶ σὲ κάθε πνευματικὸ λόγο ποὺ ἀπευθύνουμε σὲ κάποιο συνάνθρωπό μας, εἶναι ἀπαραίτητο νὰ συνεργεῖ ὁ Κύριος. Ἡ δική του Χάρις θὰ φέρει τοὺς καρπούς. Ἐκεῖνος θὰ ἀλλοιώσει τὶς καρδιές. Ὁ Χριστὸς θὰ φωτίσει τὶς διάνοιες. Ἐκεῖνος θὰ ὁδηγήσει τὶς ψυχὲς στὴν ἀλήθεια. Ἂς Τὸν παρακαλοῦμε, λοιπόν, μὲ τὴν καρδιά μας: Κύριε, «ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου τὴν ἀόρατον ἐξ ἁγίου κατοικητηρίου σου, καὶ εὐλόγησον πάντας ἡμᾶς» (Ἀκολουθία Ὄρθρου). Ἅπλωσε, Κύριε, τὸ ἀόρατο χέρι σου ἀπὸ τὸν ἅγιο τόπο, ὅπου κατοικεῖς, καὶ εὐλόγησε ὅλους μας.
2. Ἡ πιὸ αὐθεντικὴ μαρτυρία
Ἡ εἴδηση, ὅτι πολλοὶ Ἰουδαῖοι γίνονται μέλη τῆς Ἐκκλησίας, ἔφθασε στὰ Ἱεροσόλυμα καὶ οἱ Ἀπόστολοι ἔστειλαν τὸν Βαρνάβα στὴν Ἀντιόχεια γιὰ νὰ ἐξετάσει ὅσα συνέβαιναν ἐκεῖ. Ὅταν ἐκεῖνος ἔφθασε, «ἰδὼν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐχάρη». Δηλαδή, εἶδε τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ καὶ χάρηκε. Τί ἦταν ὅμως αὐτὸ ποὺ μαρτυροῦσε τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ στὴ νεοσύστατη Ἐκκλησία τῆς Ἀντιόχειας; Ἦταν κυρίως ἡ ζωὴ τῶν πιστῶν. Ὁ Βαρνάβας παρακολούθησε τὴ λατρεία τους, τὶς συνάξεις τους, τὴ ζωή τους, τὴν ὅλη συμπεριφορά τους καὶ εἶδε τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ νὰ ἀποτυπώνεται στὸν τρόπο ζωῆς τους, στὸν καθημερινὸ βίο τους, στὶς διαθέσεις τους, στὶς συνομιλίες τους, στὸν ζῆλο τους. Ἡ ζωὴ τῶν πιστῶν ἦταν ἡ μεγαλύτερη ἀπόδειξη τῆς ἐνέργειας τῆς θείας Χάριτος.
Τὸ γεγονὸς αὐτὸ μπορεῖ ὁπωσδήποτε νὰ ἀποτελέσει μιὰ καλὴ ἀφορμὴ προβληματισμοῦ γιὰ ὅλους μας: Στὴ δική μας ζωή, ἀλήθεια, ἀποτυπώνεται ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ; Οἱ διαθέσεις μας, ὁ τρόπος ὁμιλίας μας, ἡ ἀναστροφή μας στὸν ἐργασιακὸ χῶρο, ἡ παρουσία μας μέσα στὴν οἰκογένεια μαρτυροῦν χριστιανικὴ βιοτή; Ἢ μήπως, ἐνῶ πιστεύουμε θεωρητικὰ στὸ Εὐαγγέλιο, στὴν καθημερινότητά μας ἐπιλέγουμε ἄλλον τρόπο ζωῆς; Ἂς μὴ λησμονοῦμε ὅτι, ὅπως ἕνα δένδρο διακρίνεται ἀπὸ τοὺς καρπούς του, ἔτσι καὶ ὁ πιστὸς δὲν ξεχωρίζει τόσο ἀπὸ τὰ λόγια του, ὅσο ἀπὸ τὴ ζωή του. Στὴ ζωή του ἀποτυπώνεται τὸ Εὐαγγέλιο.
3. Στὸ περιθώριο
Ὁ Βαρνάβας, βλέποντας τὴ θαυμαστὴ ἐξάπλωση τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὴν ἀριθμητικὴ αὔξηση τῶν πιστῶν, «ἐξῆλθεν εἰς Ταρσὸν ἀναζητῆσαι Σαῦλον», σημειώνει ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς. Μετέβη, δηλαδή, στὴν Ταρσὸ γιὰ νὰ ἀναζητήσει τὸν Παῦλο καὶ νὰ τὸν καλέσει κοντά του στὸ ἔργο τῆς διδασκαλίας καὶ τῆς ἐνισχύσεως τῶν πιστῶν τῆς Ἀντιόχειας.
Ἡ κίνηση αὐτὴ τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα ἔχει μεγάλη σημασία. Φανερώνει τὴν ἀρετή του, τὴν πνευματικότητά του, τὸ ταπεινό του φρόνημα. Αἰσθανόταν ὅτι ὁ ἴδιος δὲν θὰ ἐπαρκοῦσε γιὰ νὰ καλύψει τὶς ἀνάγκες τῆς Ἐκκλησίας, ἀναγνώρισε τὴν ἀνεπάρκειά του καὶ ἔσπευσε νὰ ἀναζητήσει βοήθεια. Δὲν φοβήθηκε μήπως τὸν ἐπισκιάσει ὁ Παῦλος μὲ τὶς ἱκανότητές του. Ὁ Βαρνάβας «ἦλθεν ἐπὶ τὸν ἀθλητήν, ἐπὶ τὸν στρατηγόν, ἐπὶ τὸν μονομάχον, ἐπὶ τὸν λέοντα, ἐπὶ τὸν ταῦρον τὸν ἰσχυρόν» (PG 60, 192), σχολιάζει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Δὲν ἐνδιαφέρθηκε γιὰ τὴν προσωπικὴ προβολή του, ἀλλὰ γιὰ τὸ συμφέρον τῆς Ἐκκλησίας.
Μᾶς διδάσκει μὲ τὸ παράδειγμά του ὁ ἀπόστολος Βαρνάβας. Ἀσφαλῶς εἶναι δύσκολο νὰ ἀναγνωρίζουμε τὴν ἀνεπάρκειά μας καὶ νὰ ζητοῦμε βοήθεια ἀπὸ ἄλλους· νὰ προβάλλουμε τὶς ἱκανότητές τους, νὰ χαιρόμαστε μὲ τὶς ἐπιτυχίες τους, νὰ ἀναγνωρίζουμε ἴσως τὴν ἀνωτερότητά τους, νὰ μπαίνουμε κάποτε στὸ περιθώριο. Διότι πληγώνεται ὁ ἐγωισμός μας καὶ τὸ πάθος τῆς ζήλιας ἴσως μᾶς ἀναστατώνει. Ὅμως τὸ ταπεινὸ φρόνημα τοῦ Βαρνάβα ἀναπαύει τὸν Θεό. Εἶναι ἀπαραίτητο ἰδιαίτερα στὴ διακονία τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ πιστὸς ποὺ δέχεται κάποτε νὰ μπεῖ ἀκόμη καὶ στὸ περιθώριο, ἔχει τελικὰ τὸν Θεὸ κάτοικο τῆς καρδιᾶς του. Εἶναι «πλήρης Πνεύματος Ἁγίου», ὅπως ἦταν ὁ ἀπόστολος Βαρνάβας.
TΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ (Ἰωάν. δ΄ 5-42) 10 Μαΐου 2026
Τό ζωντανό νερό
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς εἰς πόλιν τῆς Σαμαρείας, λεγομένην
Συχάρ, πλησίον τοῦ χωρίου ὃ ἔδωκεν Ἰακὼβ Ἰωσὴφ τῷ υἱῷ αὑτοῦ· ἦν δὲ
ἐκεῖ πηγὴ τοῦ Ἰακώβ. Ὁ οὖν Ἰησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας, ἐκαθέζετο
οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ· ὥρα ἦν ὡσεὶ ἕκτη. Ἔρχεται γυνὴ ἐκ τῆς Σαμαρείας ἀντλῆσαι
ὕδωρ. Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Δός μοι πιεῖν. Οἱ γὰρ Μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπεληλύθεισαν εἰς
τὴν πόλιν, ἵνα τροφὰς ἀγοράσωσι. Λέγει οὖν αὐτῷ ἡ γυνὴ ἡ Σαμαρεῖτις· Πῶς σὺ Ἰου-
δαῖος ὤν, παρ᾿ ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος; Οὐ γὰρ συγχρῶνται
Ἰουδαῖοι Σαμαρείταις. Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ
Θεοῦ, καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι, δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτόν, καὶ ἔδωκεν ἄν
σοι ὕδωρ ζῶν. Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, οὔτε ἄντλημα ἔχεις, καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶ βα-
θύ· πόθεν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν; μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἰακώβ, ὃς ἔδωκεν
ἡμῖν τὸ φρέαρ, καὶ αὐτὸς ἐξ αὐτοῦ ἔπιε καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ τὰ θρέμματα αὐτοῦ;
Ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· Πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου, διψήσει πά-
λιν· ὃς δ᾿ ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος, οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα,
ἀλλὰ τὸ ὕδωρ ὃ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν
αἰώνιον. Λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ γυνή· Κύριε, δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ, μηδὲ
ἔρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν. Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Ὕπαγε φώνησον τὸν ἄνδρα σου, καὶ
ἐλθὲ ἐνθάδε. Ἀπεκρίθη ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν· Οὐκ ἔχω ἄνδρα. Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς·
Καλῶς εἶπας ὅτι ἄνδρα οὐκ ἔχω· πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὃν ἔχεις, οὐκ ἔστι
σου ἀνήρ· τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ
σύ. Οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ὄρει τούτῳ προσεκύνησαν· καὶ ὑμεῖς λέγετε, ὅτι ἐν Ἱερο-
σολύμοις ἐστὶν ὁ τόπος ὅπου δεῖ προσκυνεῖν. Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Γύναι, πίστευσόν
μοι, ὅτι ἔρχεται ὥρα, ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις προσκυνήσετε
τῷ Πατρί. Ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε, ἡμεῖς προσκυνοῦμεν, ὃ οἴδαμεν· ὅτι ἡ
σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐστίν. Ἀλλ᾿ ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοὶ
προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ Πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ· καὶ γὰρ ὁ Πατὴρ
τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν. Πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυ-
νοῦντας αὐτόν, ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν. Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή. Οἶδα ὅτι
Μεσσίας ἔρχεται, ὁ λεγόμενος Χριστός· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν ἅπαντα.
Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Ἐγώ εἰμι, ὁ λαλῶν σοι. Καὶ ἐπὶ τούτῳ ἦλθον οἱ Μαθηταὶ αὐτοῦ,
καὶ ἐθαύμασαν ὅτι μετὰ γυναικὸς ἐλάλει· οὐδεὶς μέντοι εἶπε· Τί ζητεῖς; ἤ, τί λαλεῖς
μετ᾿ αὐτῆς; Ἀφῆκεν οὖν τὴν ὑδρίαν αὐτῆς ἡ γυνή, καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ λέ-
γει τοῖς ἀνθρώποις· Δεῦτε, ἴδετε ἄνθρωπον, ὃς εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα· μήτι
οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός; Ἐξῆλθον οὖν ἐκ τῆς πόλεως, καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν. Ἐν δὲ
τῷ μεταξύ, ἠρώτων αὐτὸν οἱ Μαθηταὶ αὐτοῦ, λέγοντες· Ῥαββί, φάγε. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν, ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε. Ἔλεγον οὖν οἱ Μαθηταὶ πρὸς
ἀλλήλους· Μή τις ἤνεγκεν αὐτῷ φαγεῖν; Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἐμὸν βρῶμά ἐστιν,
ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με, καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον. Οὐχ ὑμεῖς λέ-
γετε, ὅτι ἔτι τετράμηνός ἐστι, καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; Ἰδού, λέγω ὑμῖν, ἐπάρατε τοὺς
ὀφθαλμοὺς ὑμῶν, καὶ θεάσασθε τὰς χώρας, ὅτι λευκαί εἰσι πρὸς θερισμὸν ἤδη. Καὶ
ὁ θερίζων, μισθὸν λαμβάνει, καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἵνα καὶ ὁ σπεί-
ρων ὁμοῦ χαίρῃ, καὶ ὁ θερίζων. Ἐν γὰρ τούτῳ ὁ λόγος ἐστὶν ὁ ἀληθινός, ὅτι ἄλλος
ἐστὶν ὁ σπείρων, καὶ ἄλλος ὁ θερίζων. Ἐγὼ ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν, ὃ οὐχ ὑμεῖς κε-
κοπιάκατε· ἄλλοι κεκοπιάκασι, καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν εἰσεληλύθατε. Ἐκ δὲ
τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμαρειτῶν διὰ τὸν λόγον τῆς
γυναικός, μαρτυρούσης· Ὅτι εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα. Ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν
οἱ Σαμαρεῖται, ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ᾿ αὐτοῖς· καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας. Καὶ
πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ. Τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον· Ὅτι οὐκέτι διὰ
τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν· αὐτοὶ γὰρ ἀκηκόαμεν, καὶ οἴδαμεν, ὅτι οὗτός ἐστιν
ἀληθῶς ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου, ὁ Χριστός.
Η ΕΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑι
ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Ἀπό τόν πλοῦτο τῶν νοημάτων τῆς σημερινῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς
θά μᾶς ἀπασχολήσει τό θέμα τῆς «ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ» λατρείας
τοῦ Θεοῦ, ὅπως αὐτή περιγράφεται ἀπό τόν Κύριο κατά τήν συνομιλία
Του μέ τήν Σαμαρείτιδα.
Ὁ Χριστός διαλέγεται μέ αὐτήν τήν γυναίκα παρά τό ἄσβεστο μῖσος
πού ὑπῆρχε μεταξύ Ἰουδαίων καί Σαμαρειτῶν, λόγῳ ἱστορικῶν, θρησκευ-
τικῶν καί φυλετικῶν διαφορῶν.
Ὁ Κύριος μέ τήν παρουσία καί τόν λόγο Του βοηθεῖ τούς ἀνθρώπους
νά ὑπερβοῦν τίς διαιρέσεις, καθότι κηρύττει ὡς κανόνα ζωῆς καί μέτρο
πίστεως τήν εὐαγγελική ἀγάπη πρός ἐχθρούς καί φίλους, ἡ ὁποία ἐπιφέ-
ρει τήν καταλλαγή, τήν συμφιλίωση. Ὅταν ἡ Σαμαρεῖτις, μεταξύ ἄλλων,
ρώτησε τόν Χριστό ἄν εἶναι πιό σωστό νά λατρεύεται ὁ Θεός στό ὄρος
Γαριζίν, ὅπου οἱ Σαμαρεῖτες εἶχαν οἰκοδομήσει ναό, ἤ στά Ἱεροσόλυμα,
ὅπου ὑπῆρχε ὁ περίφημος ναός τοῦ Σολομῶντος, Ἐκεῖνος τῆς ἀπάντησε
ὅτι ὁ Θεός εἶναι πνεῦμα. Καί ἀκριβῶς ἐπειδή ὡς πνεῦμα βρίσκεται ὑπερ-
άνω παντός περιορισμοῦ, αὐτός πού τόν προσκυνεῖ δέν δεσμεύεται ἀπό
τόν τόπο. Ἀρκεῖ ἡ προσκύνηση αὐτή νά γίνεται μέ τήν δύναμη τοῦ πνεύ-
ματος, πού φανερώνει τήν ἀλήθεια.
Βιωματική λατρεία τοῦ Θεοῦ
Ἡ ἀπάντηση τοῦ Κυρίου ἀνατρέπει τίς ἕως τότε ἀντιλήψεις γιά τήν
λατρεία τοῦ Θεοῦ πού κατανοεῖται πλέον ὡς ἐμπιστοσύνη, ἀφοσίωση καί
ἀγάπη πρός τόν Θεό. Ἡ χριστιανική λατρεία δέν μπορεῖ νά συνδέεται μέ
νεκρούς, χωρίς περιεχόμενο ζωῆς θρησκευτικούς τύπους, μέ τόν φόβο
τῆς ἐνοχῆς ἤ τόν χωρίς βάθος συναισθηματισμό πού ὁδηγεῖ σέ μορφές
πνευματικῆς ἀπολιθώσεως. Ἡ ἀληθινή λατρεία εἶναι σχέση ζωῆς, ἔκφραση πίστεως καί ἐλπίδας, ἐμπειρία γνώσεως τοῦ Θεοῦ. Εἶναι κοινωνία μέ
τό Ἅγιο Πνεῦμα πού ἀποκαλύπτει τήν Ἀλήθεια, δηλαδή τόν Κύριο Ἰησοῦ
Χριστό.
Ὡς ἐκ τούτου, ἡ λατρεία τοῦ ζῶντος Θεοῦ φανερώνεται ὡς κίνηση
πρός τά ἄνω, ὡς εὐγνωμοσύνη πρός τόν Ἐσταυρωμένο καί Ἀναστάντα
Λόγο, ὡς ἐπιθυμία νά ὁμολογήσουμε δοξολογικά τίς φανερές καί ἀφα-
νεῖς εὐεργεσίες Του, νά μετάσχουμε στήν χάρι καί ζωοποιό ἐνέργειά Του
καί, ἐν τέλει, νά βιώσουμε τήν συγγένεια πού ἔχουμε μαζί Του ὡς μέλη
τοῦ Σώματός Του καί μέτοχοι τοῦ χαρίσματος τῆς θεϊκῆς υἱοθεσίας.
Ἡ δυναμική τῆς Ὀρθοδόξου λατρείας
Ἐπειδή ἡ «ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ» λατρεία δέν περιορίζεται στό
πλαίσιο μιᾶς θρησκευτικῆς τελετουργίας, ἀλλά μαζί μέ τήν πίστη, τήν
ζωή καί τό ἦθος συναπαρτίζουν ἕνα ἀδιαίρετο σῶμα, δέν ὑπάρχει σέ
αὐτήν τίποτε τό στατικό καί μεμονωμένο. Τά πάντα ζοῦν καί κινοῦνται
ἁρμονισμένα μέσα στό ὅλον. Μάλιστα στήν καρδιά, στό κέντρο λατρεί-
ας τῆς Ἐκκλησίας πού εἶναι ἡ θεία Εὐχαριστία, συντελεῖται ἡ ἀνταλλαγή
τῆς περιορισμένης καί πρόσκαιρης ἀνθρώπινης ζωῆς μέ τήν ἀπεριόριστη
καί αἰώνια ζωή τοῦ Θεοῦ. Προσφέρουμε δηλαδή στόν Θεό ἕνα κομμάτι
ἄρτο καί λίγο οἶνο· καί μέσα σέ αὐτά τά εὐχαριστιακά δῶρα ἐμπεριέχον-
ται ὅλη μας ἡ πίστη, ἡ ἀγάπη, ἡ ταπείνωση, ἡ μετάνοια, ὁ μόχθος, ἡ ἀδυ-
ναμία, ἡ προσδοκία, ὁλόκληρη ἡ ζωή μας. Καί λέμε στόν Θεό: «Τά Σά ἐκ
τῶν Σῶν Σοί προσφέρομεν κατά πάντα καί διά πάντα». Σέ κάθε καιρό,δηλαδή, καί γιά ὅλες σου τίς εὐεργεσίες, σοῦ προσφέρουμε αὐτά τά
δῶρα, πού εἶναι δικά σου ἀπό ἐκεῖνα πού μᾶς δίνεις ἐσύ (Λειτουργία Ἰω.
Χρυσοστόμου). Καί ὁ Θεός δέχεται τήν προσφορά τῆς Ἐκκλησίας καί
ἐναποθέτει καί Αὐτός τήν ζωή Του, τό Ἅγιο Πνεῦμα Του, στά δῶρα τῆς
Εὐχαριστίας, τά ὁποῖα μεταβάλλει σέ Σῶμα καί Αἷμα Χριστοῦ. Καί μετέ-
χοντας ὁ πιστός σέ αὐτά συναντᾶ τόν Χριστό μέσα του, διαλέγεται προ-
σευχητικά μαζί Του, γίνεται θεοφόρος καί χριστοφόρος καί ἑνώνεται ἐν
Πνεύματι Ἁγίῳ μέ Αὐτόν καί ὅλη τήν Ἐκκλησία.
Πορεία πρός τήν Βασιλεία
Λατρεύοντας ὁ πιστός τόν Θεό ἀποκτᾶ τήν αἴσθηση ὅτι ὡς μέλος τῆς
Ἐκκλησίας, «σύν πᾶσι τοῖς Ἁγίοις», πορεύεται τήν ὁδό πρός τήν ἀτελεύ-
τητη Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, τήν ὁποία προγεύεται ἀπό τό παρόν, ἀπό αὐτήν
τήν ζωή. Καί ἔχοντας στήν καρδιά του τόν Ἀπεριόριστο Κύριο τῆς Δό-
ξης, ἀναφωνεῖ τόν ἐξαίσιο λειτουργικό μας ὕμνο· «Εἴδομεν τό φῶς τό
ἀληθινόν, ἐλάβομεν Πνεῦμα ἐπουράνιον, εὕρομεν πίστιν ἀληθῆ, ἀδιαί-
ρετον Τριάδα προσκυνοῦντες. Αὕτη γάρ ἡμᾶς ἔσωσεν». Γένοιτο!
Ἀρχιμ. Ν. Κ.ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ