ΕΩΘΙΝΟΝ Κατά Ἰωάννην. Οὔσης ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ Μαθηταὶ συνηγμένοι διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον,καὶ λέγει αὐτοῖς· εἰρήνη ὑμῖν. Καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ·ἐχάρησαν οὖν οἱ Μαθηταὶ ἰδόντες τόν Κύριον.Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς πάλιν·εἰρήνη ὑμῖν,καθὼς ἀπέσταλκέ με ὁ Πατήρ, κᾀγὼ πέμπω ὑμᾶς.Καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησε καὶ λέγει αὐτοῖς·λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον. Ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφιένται αὐτοῖς, ἄν τινων κρατῆτε κεκράτηνται.

Ἐνῷ ἦταν βράδυ κατά τήν ἡμέρα ἐκείνη πρώτη ἡμέρα τῆς ἑβδομάδας, καί ἐκεῖ, ὅπου ἦταν συγκεντρωμένοι οἱ Μαθητές, ἐνῷ ἦταν κλειστές οἱ θύρες ἀπό τό φόβο τῶν Ἰουδαίων, ἦλθε ὁ Ἰησοῦς καί στάθηκε στή μέση καί τούς λέγει· εἰρήνη σ’ ἐσᾶς. Καί λέγοντας αὐτό ἔδειξε σ’ αὐτούς τά χέρια καί τήν πλευρά του. Χάρηκαν λοιπόν οἱ Μαθητές,ὅταν εἶδαν τόν Κύριο. Εἶπε λοιπόν σ’ αὐτούς ὁ Ἰησοῦς πάλι· εἰρήνη σ’ ἐσᾶς. Ὅπως μέ ἀπέστειλε ὁ Πατέρας, ἔτσι κι ἐγώ στέλνω ἐσᾶς. Καί μόλις εἶπε αὐτό φύσησε σ’ αὐτούς καί τούς λέγει, λάβετε Πνεῦμα Ἅγιο· ἐάν σέ κάποιους συγχωρήσετε τίς ἁμαρίες τους, συγχωροῦνται σ’ αὐτούς,ἐάν σέ κάποιους τίς κρατήσετε παραμένουν ἀσυγχώρητες.

Ἀπόστολος Κυριακῆς

Κυριακή τῆς Πεντηκοστῆς – Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 31 Μαΐου 2026

25 Μαΐου, 2026

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 31 Μαΐου 2026, Κυριακή τῆς Πεντηκοστῆς (Πράξ. β΄ 1-11)

‘Eν τῷ συμπληροῦσθαι τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς ἦσαν ἅπαντες οἱ ἀπό­στολοι ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτό. καὶ ἐγέ­νετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας, καὶ ἐπλή­ρωσεν ὅ­λον τὸν οἶκον οὗ ἦσαν καθήμενοι· καὶ ὤφθη­σαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσ­σαι ὡσ­εὶ πυρός, ἐ­κάθισέ τε ἐφ᾿ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν, καὶ ἐ­πλή­­σθησαν ἅπαντες Πνεύ­ματος Ἁγίου, καὶ ἤρ­­­­ξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις καθὼς τὸ Πνεῦ­μα ἐδίδου αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι. Ἦσαν δὲ ἐν Ἱε­ρουσαλὴμ κατοικοῦντες Ἰουδαῖοι, ἄν­δρες εὐλαβεῖς ἀπὸ παντὸς ἔθνους τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανόν· γενομένης δὲ τῆς φωνῆς ταύτης συνῆλ­θε τὸ πλῆθος καὶ συνεχύθη, ὅτι ἤκουον εἷς ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ λαλούντων αὐ­τῶν. ἐξίσταντο δὲ πάντες καὶ ἐθαύμαζον λέγοντες πρὸς ἀλλήλους· οὐκ ἰδοὺ πάντες οὗτοί εἰσιν οἱ λαλοῦντες Γαλιλαῖοι; καὶ πῶς ἡμεῖς ἀκούομεν ἕ­καστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ ἡμῶν ἐν ᾗ ἐγεννήθημεν, Πάρθοι καὶ Μῆδοι καὶ Ἐλα­μῖται, καὶ οἱ κατοι­κοῦντες τὴν Μεσοποτα­μί­αν, Ἰουδαίαν τε καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον καὶ τὴν Ἀσίαν, Φρυγίαν τε καὶ Παμφυλίαν, Αἴγυ­πτον καὶ τὰ μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυ­ρήνην, καὶ οἱ ἐπιδη­μοῦντες Ρωμαῖοι, Ἰουδαῖοί τε καὶ προσή­λυτοι, Κρῆτες καὶ Ἄραβες, ἀ­κού­ο­μεν λα­λούντων αὐτῶν ταῖς ἡμετέραις γλώσ­σαις τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ;

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Ἡ ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς ­ἔχει κάθε χρόνο ξεχωριστὴ λαμπρότητα, κα­θὼς ἑορτάζουμε τὴν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὴ φανέρωση τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας. Τὸ θαυμαστὸ γεγονὸς τὸ περιγράφει ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας ἀπὸ τὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων.

1. Οἱ ἰδιότητες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

Πενήντα ἡμέρες μετὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου καὶ ἐνῶ οἱ Ἀπόστολοι μὲ τὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο κι ἕναν εὐρύτερο κύκλο Μαθητῶν τοῦ Κυρίου ἦταν συναγμένοι στὸ ὑπερῶο τῆς Ἱερουσαλήμ, ὅπου εἶχε λάβει χώρα ὁ Μυστικὸς Δεῖπνος, καὶ προσεύχονταν, ἄκουσαν ξα­φνικὰ μιὰ βοὴ σὰν φύσημα δυνατοῦ ἀνέμου: «ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας», ποὺ γέμισε ὅλο τὸ σπίτι. Ταυτόχρονα εἶδαν νὰ διαμοιράζονται «γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός», δηλαδὴ γλῶσσες σὰν τὶς φλόγες τῆς φωτιᾶς, καὶ νὰ κάθεται στὸν καθένα μία πύρινη γλώσσα.

Ἡ κάθοδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος συνοδεύθηκε λοιπὸν μὲ τὰ παράδοξα αὐτὰ φυσικὰ φαινόμενα, τοῦ βίαιου ἀνέμου καὶ τῆς φωτιᾶς, τὰ ὁποῖα συμβολίζουν τὶς ἰδιότητες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, σύμφωνα μὲ τοὺς ἱεροὺς ἑρμηνευτές. Ὁ μὲν ὁρμητικὸς ἄνεμος δείχνει τὴ θεία δύναμη, μὲ τὴν ὁποία τὸ Ἅγιο Πνεῦμα προστατεύει τὴν Ἐκκλησία καὶ ἐνισχύει τοὺς πιστοὺς στὸν πνευματικὸ ἀγώνα τους. Φανερώνει ἐπίσης τὸν ἀθέατο καὶ μυστικὸ τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο τελεῖ τὰ ἱερὰ Μυστήρια καὶ ἁγιάζει τοὺς πιστούς.

Μὲ τὴ φωτιὰ δὲ δηλώνεται ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι Θεός, ὁμοούσιος μὲ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱό. Ἡ φωτιὰ συμβόλιζε γενικὰ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη τὴ θεϊκὴ παρουσία. Ἐπίσης, ὅπως ἡ φωτιὰ κατακαίει, θερμαίνει καὶ φωτίζει, ἀντίστοιχα τὸ Ἅγιο Πνεῦμα κατακαίει τὰ πάθη, θερμαίνει τὸν ζῆλο καὶ φωτίζει τὴ διάνοια στὴ γνώση τῆς ἀλήθειας.

Ἐνέχει συμβολισμὸ καὶ τὸ ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐμφανίσθηκε μὲ τὴ μορφὴ πύρινων γλωσσῶν. Αὐτὸ δηλώνει ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ὁδηγήσει τοὺς ἀνθρώπους στὴν ἀληθινὴ πίστη μέσῳ τοῦ προφορικοῦ λόγου τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, τοῦ κηρύγματός τους.

2. Διαρκὴς Πεντηκοστὴ

Ἀφοῦ κατῆλθε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ συν­έβησαν αὐτὰ τὰ ἔκτακτα φυσικὰ φαινόμενα, «ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος Ἁγίου, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις καθὼς τὸ Πνεῦμα ἐδίδου αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι», μᾶς πληροφορεῖ ὁ συγγραφέας τῶν Πράξεων εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς. Ὅλοι τους, δηλαδή, πλημμύρισαν ἀπὸ τὴν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ μὲ τὸν φωτισμό του ἄρχισαν νὰ μιλοῦν ξένες γλῶσσες καὶ νὰ κηρύττουν θεϊκὲς ἀλήθειες.

Κάνει ἐντύπωση ὅτι λίγο καιρὸ ἀργότερα τὸ ἴδιο γεγονὸς ἐπαναλήφθηκε στὸν Ρωμαῖο ἑκατόνταρχο Κορνήλιο καὶ στοὺς οἰκείους του. Ἐνῶ τοὺς κατηχοῦσε ὁ ἀπόστολος Πέτρος, «ἐπέπεσε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας τὸν λόγον». Ὅλοι οἱ κατηχούμενοι πλημμύρισαν ἀπὸ Ἅγιο Πνεῦμα, καὶ οἱ παρευρισκόμενοι «ἤκουον αὐτῶν λαλούντων γλώσσαις καὶ μεγαλυνόντων τὸν Θεόν» (Πράξ. ι΄ 46). Τοὺς ἄκουγαν δηλαδὴ νὰ μιλοῦν ξένες γλῶσσες καὶ νὰ δοξολογοῦν τὸν Θεό.

Ἑπομένως ἡ κάθοδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δὲν εἶναι ἕνα μεμονωμένο περιστατικὸ μέσα στὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ μιὰ διαρκὴς κατάσταση. «Δυνάμεθα ἀεὶ πεντηκοστὴν ἐπιτελεῖν» (PG 50, 454), ἐπισημαίνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Μέσα στὴν Ἐκκλησία μποροῦμε κάθε στιγμὴ νὰ ζοῦμε τὴν Πεν­τηκοστή. Ἀπὸ τότε ποὺ κατῆλθε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα στὴν πρώτη Ἐκκλησία, παραμένει καὶ ἐνεργεῖ σὲ αὐτήν. Τελεῖ τὰ ἱερὰ Μυστήρια καὶ φωτίζει τοὺς πιστοὺς κατὰ τὴ δεκτικότητά τους. Μέσα στὴν Ἐκκλησία μας αἰῶνες τώρα πνέει ἀδιάκοπα τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ ἐξαγιάζει τὰ μέλη της. Ἡ πρώτη ἐκείνη Πεντηκοστὴ συνεχίζεται μέσῳ τῶν ἱερῶν Μυστηρίων γιὰ κάθε Χριστιανό.

3. Ἡ «ἑνότητα τοῦ Πνεύματος»

Τὴν ἡμέρα ἐκείνη βρίσκονταν στὴν Ἱερουσαλὴμ Ἰουδαῖοι, «ἀπὸ παντὸς ἔθνους τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανόν», ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου. Ἀκούγοντας λοιπὸν τὴ βοὴ τοῦ ἀνέμου, συγκεντρώθηκαν ἔξω ἀπὸ τὴν οἰκία, ὅπου ἦταν συναγμένοι οἱ Μαθητές, καὶ ἔκπληκτοι τοὺς ἄκουγαν νὰ κηρύττουν μὲ τὴν ἐπιφοίτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τὰ θαυμαστὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ.

Κάποτε, αἰῶνες νωρίτερα, οἱ ἄνθρωποι εἶχαν θελήσει μὲ ἔπαρση νὰ κατασκευάσουν ἕναν ὑψηλὸ πύργο στὴ Βαβὲλ γιὰ νὰ φθάσουν τὸν Θεό. Ὁ Κύ­ριος, προκειμένου νὰ ἐμποδίσει τὸ ἀλαζονικὸ σχέδιό τους, ἔφερε σύγχυση στὴν ἐπικοινωνία τους. Ἄρχισαν ἔτσι νὰ μιλοῦν διαφορετικὲς γλῶσσες μεταξύ τους, χωρὶς νὰ μποροῦν νὰ συνεννοηθοῦν. Τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἀποκατέστησε τὴν ἀποξένωση τῆς Βαβέλ. Τὸ Εὐαγγέλιο ἕνωσε τοὺς ἀνθρώπους κάτω ἀπὸ τὴν κοινὴ πίστη, τὴν κοινὴ λατρεία, τὸν κοινὸ τρόπο ζωῆς. Ἡ ἑνότητα αὐτὴ διατηρεῖται μέσα στὴν Ἐκκλησία μας. Ὑπερβαίνονται οἱ κοινωνικὲς διαφορές. Ἀναιροῦνται οἱ διαιρέσεις. Οἱ πιστοὶ ἑνώνον­ται σὲ μιὰ τέλεια κοινωνία ἀγάπης.

Ἂς εἴμαστε, λοιπόν, δεκτικοὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μὲ τὴ θεάρεστη ζωή μας, ὥστε νὰ μένουμε ἑνωμένοι μεταξύ μας. Ἂς ἔχουμε «τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος» (Ἐφεσ. δ΄ 3), ὥστε νὰ εἴμαστε τελικὰ ἑνωμένοι καὶ μὲ τὸν Θεό.osotir

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ (Ἰωάν. ζ΄ 37-52, η΄ 12)
«Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου»31 Μαΐου 2026

Μετάφραση τῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς
Κατά τήν τελευταία καί μεγάλη ἡμέρα τῆς ἑορτῆς, ὁ Ἰησοῦς στεκόταν καί φώναξε
δυνατά καί εἶπε: Ἄν κάποιος διψᾶ, νά ἔλθει σέ ἐμένα καί νά πιεῖ. Ὅποιος πιστεύει
σέ ἐμένα, καθώς εἶπε ἡ Γραφή, «ἀπό τήν κοιλιά του θά τρέξουν ποταμοί ζωντανοῦ
ὕδατος». Αὐτό τό εἶπε γιά τό Πνεῦμα, τό ὁποῖο ἐπρόκειτο νά λάβουν ὅσοι θά πι-
στέψουν σ᾿ αὐτόν· γιατί δέν εἶχε ἔλθει ἀκόμη τό ἅγιο Πνεῦμα, καθόσον ὁ Ἰησοῦς δέν
εἶχε ἀκόμη δοξαστεῖ. Πολλοί τότε ἀπό τόν ὄχλο, ὅταν ἄκουσαν τόν λόγο αὐτόν, ἔλε-
γαν· Αὐτός εἶναι πραγματικά ὁ προφήτης· ἄλλοι ἔλεγαν· Αὐτός εἶναι ὁ Χριστός·
ἄλλοι ἔλεγαν: Μήπως ὁ Χριστός ἔρχεται ἀπό τή Γαλιλαία; Δέν εἶπε ἡ Γραφή ὅτι ὁ
Χριστός προέρχεται ἀπό τό σπέρμα τοῦ Δαυίδ καί ἀπό τήν κωμόπολη Βηθλεέμ,
ὅπου ἦταν ὁ Δαυίδ; Σημειώθηκε λοιπόν ἔντονη διαφωνία γιά αὐτόν μεταξύ τοῦ
πλήθους. Μερικοί ἀπό αὐτούς ἤθελαν νά τόν συλλάβουν, ἀλλά κανείς δέν ἔβαλε τά
χέρια ἐπάνω του. Ἦλθαν λοιπόν οἱ ὑπηρέτες πρός τούς ἀρχιερεῖς καί τούς Φαρι-
σαίους, καί ἐκεῖνοι εἶπαν σέ αὐτούς: Γιατί δέν τόν φέρατε; Οἱ ὑπηρέτες ἀποκρίθη-
καν: Κανείς ἄνθρωπος δέν μίλησε ποτέ ὅπως αὐτός ὁ ἄνθρωπος. Τότε ἀποκρίθηκαν
σέ αὐτούς οἱ Φαρισαῖοι: Μήπως καί ἐσεῖς παρασυρθήκατε; Μήπως κάποιος ἀπό
τούς ἄρχοντες πίστεψε σέ αὐτόν ἤ ἀπό τούς Φαρισαίους; Μόνον αὐτός ὁ ὄχλος
(πίστεψε), πού δέν γνωρίζει τόν νόμο καί εἶναι καταραμένος! Λέει πρός αὐτούς ὁ
Νικόδημος, αὐτός ὁ ὁποῖος ἦλθε σέ αὐτόν νύχτα, καί ὁ ὁποῖος ἦταν ἕνας ἀπό
αὐτούς: Μήπως ὁ νόμος μας καταδικάζει τόν ἄνθρωπο, ἄν δέν τόν ἀκούσει προη-
γουμένως καί διαπιστώσει τί πράττει; Ἀποκρίθηκαν καί εἶπαν σέ αὐτόν: Μήπως καί
ἐσύ εἶσαι ἀπό τή Γαλιλαία; Ἐρεύνησε καί θά δεῖς ὅτι δέν προέρχεται προφήτης ἀπό
τή Γαλιλαία. Πάλι λοιπόν μίλησε σέ αὐτούς ὁ Ἰησοῦς καί εἶπε: Ἐγώ εἶμαι τό φῶς τοῦ
κόσμου· ὅποιος μέ ἀκολουθεῖ δέν θά περπατήσει στό σκοτάδι, ἀλλά θά ἔχει τό φῶς
τῆς ζωῆς.
(Ἡ Καινή Διαθήκη, τό πρωτότυπο κείμενο μέ νεοελληνική ἀπόδοση
τοῦ ὁμοτ. καθηγ. Χρ. Βούλγαρη, ἔκδ. ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ)

Η ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ,
ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, πρίν ἀπό τόν ἑκούσιο σταυρικό Του θάνατο,
ὑποσχέθηκε στούς μαθητές Του πώς, ὅταν ἀπέλθει πρός τόν Πατέρα
Του, θά στείλει ἄλλον Παράκλητο, δηλαδή παρηγορητή, ὑπερασπιστή,
τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, «ἵνα μένῃ μεθ’ ὑμῶν εἰς τόν αἰῶνα» (Ἰωάν. 14,16).
Κατά τήν Κυριακή τῆς Πεντηκοστῆς ἑορτάζουμε τήν ἔλευση, τήν κάθο-
δο τοῦ Παρακλήτου, τόν χρόνο ἐκπληρώσεως, τήν «προθεσμίαν» τῆς
ἐπαγγελίας τοῦ Πατρός (Λουκ. 24,49). Αὐτό τό Ἅγιο Πνεῦμα συγκροτεῖ
ὅλον τόν θεσμό τῆς Ἐκκλησίας στόν ἱστορικό χρόνο τοῦ παρόντος κό-
σμου, καθότι ἡ Ἐκκλησία ὑπῆρχε πρό πάντων τῶν αἰώνων ὡς κεκρυμμέ-
νη ἐν Θεῷ Βασιλεία καί Δόξα, στήν ὁποία κατοικεῖ ὁ Θεός μέ τόν Λόγο
καί τό Ἅγιο Πνεῦμα (π. Ἰωάν. Ρωμανίδης). Ἡ Πεντηκοστή θεωρεῖται γε-
νέθλιος ἡμέρα τῆς Ἐκκλησίας, διότι τότε φανερώνεται πλέον ὡς τό
Σῶμα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ. Κέντρο της εἶναι ἀφενός ἡ Θεία Εὐχαριστία,
κατά τήν ὁποία οἱ πιστοί ἐσθίουν καί πίνουν τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χρι-
στοῦ, καί ἀφετέρου ὅλη ἡ ἐκκλησιαστική ζωή, τουτέστι τά μυστήρια, ἡ
προσευχή, τά δόγματα, ἡ διδασκαλία. Αὐτή ἡ ζωή καταξιώνεται μέ τό
Ἅγιο Πνεῦμα, γιατί Αὐτό ἐνεργεῖ ἐντός τοῦ ἀνθρώπου, μέ τοῦ ὁποίου
τήν θέληση καί συνέργεια ἐπιτυγχάνεται ἡ σωτηρία, ἡ μετοχή του στήν
Βασιλεία καί Δόξα τοῦ Θεοῦ.
Φανέρωση τῆς Ἁγίας Τριάδος
Ἡ ἑορτή τῆς Πεντηκοστῆς εἶναι κατεξοχήν θεολογική ἑορτή, καθότι
μέ τήν ἔλευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀποκαλύπτεται ἐναργέστερα τό
μυστήριο τῆς Ἁγίας καί Ὁμοουσίου Τριάδος, καί οἱ πιστοί ἀποκτοῦν
ἐμπειρία αὐτοῦ τοῦ μυστηρίου. Ἦλθε τό Ἅγιο Πνεῦμα, πού ἐκπορεύεται ἀπό τόν Θεό Πατέρα «πρό πάντων τῶν αἰώνων» καί στέλλεται «ἐν
χρόνῳ» ἀπό τόν Θεό Υἱό, τόν Ἰησοῦ Χριστό, τό Ὁποῖον, ὡς Παράκλητος
Θεός, μᾶς ὁδηγεῖ «εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν» (Ἰωάν. 16,13). Τά τρία αὐτά
πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος ἔχουν τήν ἴδια φύση-οὐσία καί τήν ἴδια δό-
ξα-ἐνέργεια. Εἶναι δηλαδή ὁμοούσια, ὁμόδοξα καί ὁμοδύναμα. Ὁ ἅγιος
Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, πού εἶχε ἀποκαλυπτική ἐμπειρία αὐτοῦ τοῦ μυ-
στηρίου, κάνει λόγο γιά τρία φῶτα τά ὁποῖα τόν περιέλαμψαν· «οὐ φθά-
νω τό ἕν νοῆσαι καί τοῖς τρισί περιλάμπομαι· οὐ φθάνω τά τρία διελεῖν
(νά διαιρέσω) καί εἰς τό ἕν ἀναφέρομαι» (Λόγ. Μ΄, 41). Μονάς ὁ Θεός κα-
τά τήν οὐσία Του, Τριάς κατά τίς ὑποστάσεις Του. Μέγα καί ἀνεξερεύ-
νητο τό μυστήριο τοῦ θείου Εἶναι.
Ἡ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἀναγέννηση τοῦ ἀνθρώπου
Ὁ πιστός μέσα στόν σωστικό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας αἰσθάνεται ὅτι ἀνακαινίζεται, ἀναγεννᾶται διαρκῶς ἀπό τήν πνοή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος
τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἐν λόγῳ ἀναγέννηση συνίσταται, κατά κύριο λόγο, στήν δυ-
νατότητα νά προσεγγίζουμε μέ τήν πίστη καί τήν ἀγάπη τόν ἐνανθρωπή-
σαντα Λόγο τοῦ Θεοῦ καί ἔτσι νά ἀπαλλασσόμεθα ἀπό τήν ἁμαρτία καί
τά ἐσωτερικά σκοτάδια τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου πού ὅλοι φέρουμε μέσα
μας. Ἀναγέννηση ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι σημαίνει νά ὑπερισχύει ὁ «καινός»,
ὁ νέος κατά Χριστόν ἄνθρωπος, πού διαμορφώνει ἐντός μας τό Ἅγιο
Πνεῦμα, τοῦ «παλαιοῦ» πού ἀπαιτεῖ νά ἐξουσιάζει τήν συνείδησή μας καί
νά μᾶς ἀπομακρύνει ἀπό τήν κατά Θεόν ζωή, δίνοντάς μας ὡς τροφή «τά
κεράτια» πού ἐσθίουν οἱ χοῖροι (Λουκ. 15,16).
Τό Ἅγιο Πνεῦμα μᾶς ἀνακαινίζει γιατί μέ τήν κοινωνία τῆς ἀγάπης
τοῦ Θεοῦ μᾶς μεταγγίζει τήν ἀληθινή καί αἰώνια ζωή, ἡ ὁποία φωτίζει,ὀμορφαίνει καί νοηματοδοτεῖ τήν παροῦσα ζωή πού ὑπόκειται στό κακό,
τήν ἁμαρτία, τόν θάνατο. Μέ τήν δύναμη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί τήν
συνειδητή μετοχή τοῦ πιστοῦ στά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, πραγματώ-
νεται ἡ ἀποστολική προτροπή· «Μήν προσαρμόζεστε στήν νοοτροπία
αὐτοῦ τοῦ κόσμου, ἀλλά νά μεταμορφώνεστε συνεχῶς πρός τό καλό,
ἀποκτῶντας τό νέο φρόνημα τοῦ πιστοῦ. Ἔτσι θά μπορεῖτε νά διακρίνετε
ποιό εἶναι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, τό καλό καί ἀρεστό στόν Θεό καί τέλειο»
(Ρωμ. 12,2). Ἔτσι ἀνακαινίζεται καί ἀναγεννᾶται ὁ ἄνθρωπος. Αὐτό θεω-
ροῦμε ὅτι εἶναι ἕνα ἀπό τά σημαντικώτερα μηνύματα τῆς ἑορτῆς τῆς Πεν-
τηκοστῆς στόν σύγχρονο κόσμο, ὁ ὁποῖος ἔχοντας ἀποδεχθεῖ ἕνα ἀντι-
πνευματικό πολιτισμό ἐνθαρρύνει τήν διάσπαση τοῦ ἀνθρώπου καί τόν
ἐγκλωβίζει στήν ἀτομικότητα. Ὅμως τό Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι Πνεῦμα ἑνό-
τητας, εἰρήνης, καταλλαγῆς, ἀγάπης· γι’ αὐτό διδάσκει τήν ταπείνωση,
τήν μετάνοια, τήν θυσία, τήν ὑπέρβαση τοῦ ἐγωισμοῦ πού προκαλεῖ δυ-
στυχία καί ὀδύνη.
Τό Ἅγιο Πνεῦμα, αἰτία τῆς σωτηρίας μας
Στήν ἀγάπη καί τήν δύναμη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐναποθέτουμε τήν
ἐλπίδα τῆς σωτηρίας μας, ὅπως ψάλλουμε σέ ἕνα ὑπέροχο ὕμνο· «Ἁγίῳ
Πνεύματι, πανσωστική αἰτία· εἴ τινι τοῦτο κατ’ ἀξίαν πνεύσει, τάχει ἐξαί-
ρει τῶν τῆς γῆς, πτεροῖ, αὔξει, τάττει ἄνω»· δηλαδή, τό Ἅγιο Πνεῦμα
εἶναι ἡ αἰτία πού σώζει τούς πάντες· σέ ὅποιον Αὐτό ἀντάξια πνεύσει,
γρήγορα τόν ὑψώνει ἀπό τά ἐπίγεια, τοῦ δίνει φτερά, τόν αὐξάνει, τόν
τοποθετεῖ στόν οὐρανό (Ἀναβαθμ. πλ. β΄).
Ἀρχιμ. Ν. Κ.ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ)