ΙΑ΄. ΕΩΘΙΝΟΝ Κατά Ἰωάννην. (ΚΑ΄. 15-25).
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν ὁ Ἰησοῦς τοῖς Μαθηταῖς αὐτοῦ, ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, καὶ λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρῳ· Σίμων Ἰωνᾶ, ἀγαπᾶς με πλεῖον τούτων; λέγει αὐτῷ· ναὶ Κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. Λέγει αὐτῷ· βόσκε τὰ ἀρνία μου. Λέγει αὐτῷ πάλιν δεύτερον· Σίμων Ἰωνᾶ ἀγαπᾶς με; λέγει αὐτῷ· ναί, Κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. Λέγει αὐτῷ· ποίμαινε τὰ πρόβατά μου. Λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον· Σίμων Ἰωνᾶ, φιλεῖς με; Ἐλυπήθη ὁ Πέτρος,ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ τρίτον, φιλεῖς με; Καὶ εἶπεν αὐτῷ·Κύριε, σὺ πάντα οἶδας, σὺ γινώσκεις ὅτι φιλῶ σε.Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς. Βόσκε τὰ πρόβατά μου. Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ὅτε ἦς νεώτερος, ἐζώννυες σεαυτόν, καὶ περιεπάτεις ὅπου ἤθελες, ὅταν δὲ γηράσῃς, ἐκτενεῖς τὰς χεῖράς σου, καὶ ἄλλος σε ζώσει, καί οἴσει ὅπου οὐ θέλεις. Τοῦτο δὲ εἶπε,σημαίνων ποίῳ θανάτῳ δοξάσει τὸν Θεόν. Καὶ τοῦτο εἰπών, λέγει αὐτῷ· ἀκολούθει μοι.Ἐπιστραφεὶς δὲ ὁ Πέτρος βλέπει τὸν Μαθητὴν ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς, ἀκολουθοῦντα, ὃς καὶ ἀνέπεσεν ἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ καὶ εἶπε· Κύριε,τίς ἐστιν ὁ παραδιδούς σε; τοῦτον ἰδὼν ὁ Πέτρος λέγει τῷ Ἰησοῦ· Κύριε, οὗτος δὲ τί; λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρὸς σέ; σύ ἀκολούθει μοι. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ λόγος οὗτος εἰς τοὺς ἀδελφούς, ὅτι ὁ Μαθητὴς ἐκεῖνος οὐκ ἀποθνῄσκει, καὶ οὐκ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, ὅτι οὐκ ἀποθνήσκει· ἀλλ’ ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρὸς σὲ; Οὗτός ἐστιν ὁ Μαθητὴς ὁ μαρτυρῶν περὶ τούτων , καὶ γράψας ταῦτα, καὶ οἴδαμεν ὅτι ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ ὅσα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἅτινα ἐὰν γράφηται καθ’ ἕν, οὐδὲ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρῆσαι τὰ γραφόμενα βιβλία. Ἀμήν.
ΙΑ΄.ΕΩΘΙΝΟ Κατά Ἰωάννην. (ΚΑ΄. 15-25).
Ἐκεῖνο τόν καιρό φανερώθηκε ὁ Ἰησούς τούς Μαθητές του, ἀφοῦ ἀναστήθηκε ἀπό τούς νεκρούς καί λέγει στόν Σίμωνα Πέτρο· Σίμων γιέ τοῦ Ἰωνᾶ, μέ ἀγαπᾷς περισσότερο ἀπ’αὐτούς; τοῦ ἀπαντᾷ· ναί, Κύριε, Ἐσύγνωρίζεις ὅτι σέ ἀγαπῶ. Τοῦ ἀπαντᾷ (ὁ Κύριος)· βόσκε τά λογικά μου ἀρνάκια. Τοῦ λέγει πάλι γιά δεύτερη φορά· Σίμων γιέ τοῦ Ἰωνᾷ μέ ἀγαπᾷς; τοῦ λέγει· ναί, Κύριε, Ἐσύ γνωρίζεις ὅτι σέ ἀγαπῶ· τοῦ λέγει· βόσκε τά πρόβατά μου. Λέγει σ’αὐτόν γιά τρίτη φορά· Σίμων γιέ τοῦ Ἰωνᾶ μέ ἀγαπᾷς; λυπήθηκε ὁ Πέτρος, γιατί τοῦ εἶπε γιά τρίτη φορά, μέ ἀγαπᾷς, καί τοῦ εἶπε· Κύριε, Ἐσύ ὅλα τά γνωρίζεις, Ἐσύ γνωρίζεις ὅτι σέ ἀγαπῶ. Τοῦ λέγει ὁ Ἰησοῦς· Βόσκε τά πρόβατά μου. Ἀλήθεια ἀλήθεια σοῦ λέγω, ὅταν ἤσουν νεώτερος, ἔζωνες μόνος τόν ἑαυτό σου καί βάδιζες ὅπου ἤθελες·ὅταν ὅμως γεράσεις, τότε θά ἁπλώσεις τά χέρια σου καί ἄλλοςθά σέ ζώσει καί θά σέ ὁδηγήσει ὅπου δέν θά θέλεις.Καί τό εἶπε αὐτό ὑποδηλώνοντας μέ ποιό θάνατο θά δοξάσει τόν Θεό. Καί ἀφοῦ εἶπε αὐτό, τοῦ λέγει· ἀκολούθησέ με.Καί ἀφοῦ στράφηκε πίσω ὁ Πέτρος, βλέπει τόν Μαθητή πού ἀγαποῦσε ὁ Ἰησοῦς νά ἀκαλουθεῖ, ὁ ὁποῖος καί ἔπεσε στό στῆθος του κατά τό Μυστικό Δεῖπνο καί εἶπε· Κύριε,ποιός εἶναι αὐτός πού θά σέ παραδώσει; αὐτόν βλέποντας ὁ Πέτρος λέγει στόν Ἰησοῦ· Κύριε, καί αὐτός τί θά γίνει;τοῦ λέγει ὁ Ἰησοῦς· ἐάν ὑποτεθεῖ ὅτι θέλω νά μείνει αὐτός(στή ζωή) μέχρι νά ἀπανέλθω (στή δευτέρα παρουσία), τί σέ ἐνδιαφέρει; Ἐσύ ἀκολούθησέ με. Διαδόθηκε λοιπόν ὁ λόγος αὐτός μεταξύ τῶν ἀδελφῶν, ὅτι ὁ Μαθητής ἐκεῖνος δέν πεθαίνει· Καί δέν τοῦ εἶπε ὁ Ἰησοῦς ὅτι δέν πεθαίνει,ἀλλά ἐάν ὑποτεθεῖ ὅτι θέλω νά μείνει αὐτός (στή ζωή)μέχρι νά ἀπανέλθω (στή δευτέρα παρουσία), τί σέ νοιἀζει ἐσένα; Αὐτός εἶναι ὁ Μαθητής ὁποῖος ἐξακολουθεῖ νά δίνει τή μαρτυρία του γι’ αὐτά καί ὁ ὁποῖος τά ἔγραψε, καί γνωρίζουμε ὅτι εἶναι ἀληθινή ἡ μαρτυρία του. Ὑπάρχουν βέβαια καί ἄλλα πολλά, ὅσα ἔκανε ὁ Ἰησοῦς, τά ὁποῖα ἄν γραφόταν τό κάθε ἕνα λεπτομερῶς, νομίζω ὅτι οὔτε ὅλος ο κόσμος δέ θά χωροῦσε τά βιβλία πού θά γράφονταν. Ἀμήν.
Τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων – Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 1 Νοεμβρίου 2026
Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 1 Νοεμβρίου 2026, Τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων (Α΄Κορ. ιβ΄ 27 – ιγ΄ 8)
Ἀδελφοί, ὑμεῖς ἐστε σῶμα Χριστοῦ καὶ μέλη ἐκ μέρους. Καὶ οὓς μὲν ἔθετο ὁ Θεὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους, ἔπειτα δυνάμεις, εἶτα χαρίσματα ἰαμάτων, ἀντιλήψεις, κυβερνήσεις, γένη γλωσσῶν. μὴ πάντες ἀπόστολοι; μὴ πάντες προφῆται; μὴ πάντες διδάσκαλοι; μὴ πάντες δυνάμεις; μὴ πάντες χαρίσματα ἔχουσιν ἰαμάτων; μὴ πάντες γλώσσαις λαλοῦσι; μὴ πάντες διερμηνεύουσι; ζηλοῦτε δὲ τὰ χαρίσματα τὰ κρείττονα. καὶ ἔτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ὁδὸν ὑμῖν δείκνυμι. Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον. καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν, καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε ὄρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδέν εἰμι. καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσομαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται, ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ, ἡ ἀγάπη οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται, οὐκ ἀσχημονεῖ, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν, οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ· πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει. ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
1. Τὸ πολυτιμότερο χάρισμα
Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς σημερινῆς Κυριακῆς ἀναγινώσκεται πρὸς τιμὴν τῶν ἁγίων Ἀναργύρων Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ, τὴ μνήμη τῶν ὁποίων ἑορτάζουμε. Περιλαμβάνει ἕνα τμῆμα τοῦ θαυμάσιου ὕμνου τῆς ἀγάπης, ποὺ συνέταξε ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὴν Α΄ πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολή του. Ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος ἀναφέρει στὴν ἀρχὴ τὰ ποικίλα χαρίσματα, τὰ ὁποῖα διανέμει ὁ Θεὸς στοὺς πιστούς, γιὰ νὰ ὑπηρετοῦν τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας: τὸ χάρισμα τῆς προφητείας, τῆς διδασκαλίας, τῆς προστασίας τῶν ἀδυνάτων, τῆς διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἄλλα. Καὶ μᾶς προτρέπει νὰ μὴν ζηλεύουμε καὶ ἐπιζητοῦμε τὰ ἐντυπωσιακὰ χαρίσματα, ἀλλὰ τὰ πιὸ ὠφέλιμα γιὰ τὴν Ἐκκλησία καὶ τοὺς πιστούς. Καταλήγει δὲ στὸ ἀνώτερο καὶ πολυτιμότερο ἀπὸ ὅλα τὰ χαρίσματα, ποὺ εἶναι τὸ χάρισμα τῆς ἀγάπης, γιὰ νὰ τονίσει κατόπιν τὴν ἀξία καὶ τὰ γνωρίσματά της. Ἀκόμη καὶ ὅλα τὰ ὑπόλοιπα χαρίσματα νὰ ἔχει κανεὶς σὲ ὑπερθετικὸ βαθμό, ἂν τοῦ λείπει ἡ ἀγάπη δὲν ὠφελεῖται σὲ τίποτε. Ἡ ἀγάπη, λοιπόν, εἶναι ἡ βασίλισσα τῶν ἀρετῶν.
Εἴπαμε ὅτι ἀναγινώσκεται ἡ συγκεκριμένη ἀποστολικὴ περικοπὴ πρὸς τιμὴν τῶν ἁγίων Ἀναργύρων. Διότι ἡ ἀγάπη ἦταν τὸ ἰδιαίτερο χαρακτηριστικό τους. Οἱ λαμπροὶ καὶ καταξιωμένοι αὐτοὶ γιατροὶ ἔλαβαν ἀπὸ τὸν Θεὸ τὸ ἰδιαίτερο χάρισμα νὰ θεραπεύουν θαυματουργικὰ κάθε εἴδους ἀσθένεια, ἀκόμη καὶ ἐκεῖ ποὺ ἡ ἐπιστήμη ἀδυνατοῦσε νὰ φέρει τὴν ἴαση. Ἐπιπλέον παρεῖχαν δωρεὰν τὶς ὑπηρεσίες τους στοὺς ἀσθενεῖς. Ὄχι μόνο δὲν λάμβαναν χρήματα, ἀλλὰ ἐνίσχυαν οἰκονομικὰ τοὺς φτωχοὺς καὶ πάσχοντες συνανθρώπους τους. Γι᾿ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία μας τοὺς ὀνόμασε τιμητικὰ Ἀναργύρους: διότι προσέφεραν δωρεὰν τὶς ὑπηρεσίες τους στοὺς πονεμένους ἀνθρώπους· θυσία στὸν βωμὸ τῆς ἀγάπης. Μᾶς διδάσκουν λοιπὸν μὲ τὸ παράδειγμά τους οἱ Ἅγιοι ὅτι ἡ ἀγάπη εἶναι τὸ ἀνώτερο χάρισμα, ἡ πολυτιμότερη ἀρετή. Αὐτὴν ὀφείλουμε νὰ καλλιεργοῦμε κι ἐμεῖς στὸ περιβάλλον μας.
2. Γνώρισμα τῆς ἀγάπης ἡ ὑπομονὴ
Στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ ἀπόστολος Παῦλος μᾶς περιγράφει τὰ χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῆς ἀληθινῆς, τῆς γνήσιας ἀγάπης. Ἕνα ἀπὸ τὰ γνωρίσματα αὐτὰ εἶναι ἡ ὑπομονή. Γράφει ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος: «Ἡ ἀγάπη πάντα ὑπομένει». Δηλαδή, αὐτὸς ποὺ ἔχει ἀγάπη κάνει σὲ ὅλα ὑπομονὴ ἀπέναντι στὸν συνάνθρωπό του. Εἶναι ὄντως ἀπαραίτητη ἡ ὑπομονή, διότι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἔχουμε ἀδυναμίες, ἀτέλειες, ἐλαττώματα, ἰδιοτροπίες. Κανεὶς δὲν εἶναι τέλειος. Κάποιος γιὰ παράδειγμα εἶναι ὀξύθυμος καὶ ξεσπάει στὴν οἰκογένειά του. Ἄλλος εἶναι ἀνικανοποίητος, ὅλα τοῦ φταῖνε. Ἄλλος ἀπαισιόδοξος, ὅλα τὰ βλέπει μαῦρα. Ἄλλος φλύαρος, δὲν σταματάει νὰ μιλάει.
Τὰ ἐλαττώματα αὐτὰ ποὺ ἔχουν οἱ συνάνθρωποί μας, μᾶς δυσκολεύουν κάποτε, μᾶς κουράζουν, μᾶς στενοχωροῦν. Ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ ὁδηγήσουν σὲ ἐντάσεις, σὲ προστριβὲς καὶ τελικὰ σὲ μεγάλη ψυχικὴ ἀπόσταση. Πόσες οἰκογένειες δυστυχῶς διαλύονται στὶς ἡμέρες μας, ἐπειδὴ δὲν μποροῦν νὰ συμφωνήσουν μεταξύ τους οἱ σύζυγοι! Ἄλλοτε ψυχραίνονται τὰ ἀδέλφια καὶ δὲν μιλιοῦνται. Ἄλλοτε διασπῶνται φιλίες πολυετεῖς γιὰ ἀσήμαντους λόγους. Κι αὐτὰ συμβαίνουν ἐπειδὴ λείπει ἡ ὑπομονή.
Εἶναι ἀπαραίτητη, συνεπῶς, ἡ ὑπομονὴ στὶς σχέσεις μὲ τοὺς συνανθρώπους μας, προκειμένου νὰ συμβιώνουμε ἁρμονικὰ μαζί τους. «Ἀλλήλων τὰ βάρη βαστάζετε» (Γαλ. ς΄ 2), μᾶς προτρέπει ἀλλοῦ ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Νὰ ὑπομένουμε, δηλαδή, ὁ ἕνας τὰ ἐλαττώματα, τὶς ἐλλείψεις τοῦ ἄλλου. Νὰ δείχνουμε συμπάθεια στὶς ἀδυναμίες του. Νὰ τὸν ἀνεχόμαστε μὲ πραότητα. Νὰ κάνουμε ὑπομονή. Ὄχι νὰ ἀντιδροῦμε μὲ ἀγανάκτηση καὶ γογγυσμό. «Ἡ ἀγάπη πάντα ὑπομένει» ἐνσυνείδητα, γενναία, καρτερικά.
Τότε θὰ ἔρθει ἡ εἰρήνη στὸ σπίτι μας, ἡ ἠρεμία στὴν ἐργασία μας, ἡ ἑνότητα στὴν οἰκογένειά μας, ἡ χαρὰ στὴν ψυχή μας. Ὅταν κάνουμε ὑπομονὴ ὁ ἕνας στὶς ἀδυναμίες τοῦ ἄλλου, τότε εἶναι ὁμαλὲς οἱ σχέσεις μας, ἑνωμένες οἱ καρδιές μας. Ἡ ὑπομονὴ βεβαιώνει τὴν ὕπαρξη τῆς ἀγάπης. Ἄλλωστε, εἶναι τὸ χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τῆς γνήσιας, τῆς ἀληθινῆς ἀγάπης. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀληθινὴ ἀγάπη, ὅταν δὲν ὑπάρχει ὑπομονή. Ἀπὸ ἐκεῖ μποροῦμε νὰ ἀντιληφθοῦμε ἂν ἀγαπᾶμε πραγματικὰ τοὺς οἰκείους μας.
Μὲ τὶς πρεσβεῖες τῶν ἁγίων Ἀναργύρων, ἂς κάνουμε κι ἐμεῖς ὑπομονὴ στὶς δυσκολίες ποὺ συναντοῦμε στὴ συνεργασία ἢ στὴ συμβίωση μὲ τοὺς οἰκείους μας. Ὑπομονὴ μέχρι τέλους, ὥστε ν᾿ ἀξιωθοῦμε νὰ συναντήσουμε τοὺς Ἁγίους μας στὸ ἀκύμαντο λιμάνι τοῦ οὐρανοῦ, στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Διότι «ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται» (Ματθ. κδ΄ 13), σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεση τοῦ Κυρίου. Ἐκεῖνος ποὺ θὰ κάνει ὑπομονὴ μέχρι τὸ τέλος, ἐκεῖνος τελικὰ θὰ σωθεῖ.
ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ (Λουκ. ις΄ 19-31) 1 Νοεμβρίου 2026
Μετάφραση τῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς
Εἶπεν ὁ Κύριος: Ἕνας ἄνθρωπος ἦταν πλούσιος, ὁ ὁποῖος φοροῦσε κόκκινα ἐνδύματα
ἀπό ἔξω καί λινά ἀπό μέσα καί διασκέδαζε καθημερινά μέ πλούσια τραπέζια. Ὑπῆρχε
καί ἕνας πτωχός ὀνόματι Λάζαρος, πού ἦταν πεσμένος κοντά στήν θύρα του γε –
μάτος πληγές καί ἐπιθυμοῦσε νά χορτάσει ἀπό τά ψίχουλα πού ἔπεφταν ἀπό τό
τραπέζι τοῦ πλούσιου, ἀλλά καί τά σκυλιά ἔρχονταν καί ἔγλειφαν τίς πληγές του.
Συνέβη νά πεθάνει ὁ πτωχός καί νά μεταφερθεῖ ἀπό τούς ἀγγέλους στόν τόπο ὅπου
ἀναπαύεται ὁ Ἀβραάμ, πέθανε δέ καί ὁ πλούσιος καί τάφηκε. Καί στόν Ἅδη, ὅπου
ἦταν καί βασανιζόταν, σήκωσε τά μάτια του καί βλέπει ἀπό μακριά τόν Ἀβραάμ, καί
τόν Λάζαρο μαζί του. Καί αὐτός φώναξε καί εἶπε: Πάτερ Ἀβραάμ, ἐλέησέ με καί
στεῖλε τόν Λάζαρο νά βρέξει μέ νερό τήν ἄκρη τοῦ δακτύλου του καί νά δροσίσει τή
γλώσσα μου, γιατί ὑποφέρω μέσα σέ αὐτή τή φωτιά. Εἶπε ὁ Ἀβραάμ: Παιδί μου,
θυμήσου ὅτι σύ ἀπόλαυσες τά ἀγαθά σου στή ζωή σου, καί ὁ Λάζαρος ὁμοίως τά
κακά· τώρα ὅμως αὐτός χαίρεται ἐδῶ, καί σύ ὑποφέρεις. Ἄλλωστε, μεταξύ μας
ὑπάρχει μεγάλο χάσμα, ὥστε ὅσοι θέλουν νά περάσουν ἀπό ἐδῶ σέ σᾶς νά μήν μποροῦν, οὔτε ὅσοι εἶναι ἀπό ἐκεῖ νά περάσουν σέ ἐμᾶς. Εἶπε ὁ πλούσιος: Σέ παρακαλῶ
λοιπόν πατέρα μου νά τόν στείλεις στό σπίτι τοῦ πατέρα μου, γιατί ἔχω πέντε ἀδελφούς, γιά νά τούς ἐνημερώσει, ὥστε νά μήν ἔλθουν καί αὐτοί σέ αὐτό τόν τόπο τῶν
βασάνων. Τοῦ λέγει ὁ Ἀβραάμ: Ἔχουν τόν Μωυσῆ καί τούς προφῆτες, ἄς ἀκούσουν
αὐτούς. Αὐτός εἶπε: Ὄχι, πάτερ Ἀβραάμ, ἀλλά ἄν κάποιος ἀπό τούς νεκρούς πάει
σέ αὐτούς, θά μετανοήσουν. Ὁ Ἀβραάμ ὅμως τοῦ εἶπε: Ἄν δέν ἀκοῦνε τόν Μωυσῆ
καί τούς προφῆ τες, δέν θά πεισθοῦν οὔτε καί ἄν κάποιος ἀναστηθεῖ ἐκ νεκρῶν.
(Ἡ Καινή Διαθήκη, τό πρωτότυπο κείμενο μέ νεοελληνική ἀπόδοση
τοῦ ὁμοτ. καθηγ. Χρ. Βούλγαρη, ἔκδ. ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ).
Η ΜΑΤΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ
Ἡ εὐαγγελική περικοπή πού ἀναγινώσκεται σήμερα στήν θεία Λειτουργία,
ἀποτελεῖ μία κατ’ ἐξοχήν παραβολική καί ἀλληγορική διήγηση μέ πλοῦτο
εἰκόνων καί ἀντιθέσεων. Μέ αὐτή τήν διδακτική μέθοδο, ἡ ὁποία κατά τήν
ἐποχή τοῦ Κυρίου ἦταν εὐρέως διαδεδομένη στήν Παλαιστίνη, ὁ Χριστός
βοηθεῖ τούς ἀκροατές του νά κατανοήσουν τήν διδασκαλία του καί προκαλεῖ τό ἐνδιαφέρον τους, γιά νά φανερώσει στήν συνέχεια τό βαθύτερο
νόημα τῶν παραβολῶν.
Σήμερα, θά ἐπισημάνουμε κάποια χαρακτηριστικά σημεῖα τῆς περικοπῆς,
τά ὁποῖα θά μᾶς βοηθήσουν νά τήν προσεγγίσουμε οὐσιαστικώτερα.
Ὁ πλούσιος ἄρχοντας καί ὁ πτωχός Λάζαρος
Τά πρόσωπα γύρω ἀπό τά ὁποῖα περιστρέφεται ἡ διήγηση εἶναι ὁ πλούσιος ἄρχοντας, πού ἐνδυόταν «πορφύραν καί βύσσον», δηλαδή ἰδιαιτέρως
πολύτιμα ἐνδύματα, καί εὐφραινόταν καθημερινῶς μέ δαπανηρά γεύματα·
καί ἀπό τήν ἄλλη ὁ πτωχός, ἀσθενής καί ὑπομονητικός Λάζαρος, πού ἦταν
παραπεταμένος κοντά στήν θύρα τῆς οἰκίας τοῦ πλουσίου, γεμᾶτος πληγές, καί ἐπιθυμοῦσε νά χορτάσει ἀπό τά ψίχουλα πού ἔπεφταν ἀπό τό τραπέζι τοῦ πλουσίου. Ὅμως, κάποτε ἀπέθαναν καί οἱ δύο. Ὁ πτωχός μεταφέρθηκε πλησίον τοῦ Θεοῦ, στήν οὐράνιο Βασιλεία· ὁ πλούσιος «στόν τόπο τῆς βασάνου» καί τοῦ αἰωνίου πυρός. Κατ’ αὐτόν τόν τρόπο, σέ ἐσχατολογικό πλέον ἐπίπεδο, ἀλλάζουν ἐκ θεμελίων τά δεδομένα τῆς ἐγκόσμιας ζωῆς τους. Ὁ Λάζαρος εὐφραίνεται καί χαίρει κατά Θεόν, ἐνῶ ὁ
πλούσιος ὑποφέρει καί ὀδυνᾶται.
Τό νόημα τῆς παραβολῆς
Ἐκ πρώτης ὄψεως θά μποροῦσε κάποιος νά ὑποθέσει ὅτι ἡ ἐν λόγῳ παραβολή ἀφορᾶ ἁπλῶς καί μόνον στήν ἐπισήμανση τῶν κοινωνικῶν ἀνισοτήτων, τήν στηλίτευση τῆς ἀδικίας, τήν κατάκριση τοῦ πλούτου, τόν
ἔπαινο τῆς πτωχείας καί τήν σωστή καί δίκαιη κατανομή τῶν ἀγαθῶν μεταξύ τῶν ἀνθρώπων. Φυσικά τό ἱστορικό καί κοινωνικό πλαίσιο τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς δέν εἶναι ἀδιάφορο γιά τόν Χριστό, ἀφοῦ διδάσκει καί ἐνεργεῖ
ὡς Σωτήρας τῶν ἀνθρώπων μέσα στίς συγκεκριμένες συνθῆκες τῆς καθημερινότητάς τους. Ὅμως, δέν εἶναι αὐτός ὁ πρωταρχικός στόχος Του,
γιατί ὁ Χριστός δέν εἶναι κάποιος κοινωνικός ἀναμορφωτής καί διδάσκαλος, ἀλλά ὁ Υἱός τοῦ ζῶντος Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος ἦλθε στόν κόσμο ὄχι ἁπλῶς
γιά νά καλυτερεύσει τίς συνθῆκες τῆς ζωῆς, ἀλλά γιά νά γίνει ὁ ἴδιος ἡ
ζωή μας.
Ὡς ἐκ τούτου, στήν παραβολή δέν καταδικάζονται τά ὑλικά ἀγαθά ἤ ὁ
πλούσιος, ἐπειδή εἶναι πλούσιος. Κατά παρόμοιο τρόπο δέν ἐπαινεῖται καί
δέν δικαιώνεται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὁ Λάζαρος, ἐξαιτίας τῆς ἀσθενείας καί πτωχείας του. Στήν περίπτωση αὐτή, ἡ διήγηση θά κατέληγε σέ συμπεράσματα κοινωνικῆς παραδοξολογίας καί θεολογικῆς ἀστοχίας, σάν νά εἶναι
ὁ πλοῦτος ἤ ἡ πτωχεία τό ὕψιστο κριτήριο τῆς πνευματικῆς καταστάσεως
τοῦ ἀνθρώπου.
Ἡ σωστή χρήση τοῦ πλούτου
Ὑπάρχουν ἄνθρωποι πλούσιοι, μέ ἐξουσία καί δύναμη κοινωνική, τούς
ὁποίους διέπει ἀληθινή σεμνότητα καί μετριοφροσύνη καί ἀναδεικνύονται μέ τά ἔργα καί τό ἦθος τους πρότυπα ἀγάπης. Χωρίς νά διατυμπανίζουν τίς ἀγαθοεργίες τους, βοηθοῦν καί ἐνισχύουν ποικιλοτρόπως ἀναξιοπαθοῦντες συνανθρώπους καί τό φιλανθρωπικό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας.
Καί ἔπειτα, ὑπάρχουν πτωχοί μέ ἀσέβεια πρός τόν Θεό, μέ ἀπαιτήσεις παράλογες καί ἀπρεπῆ συμπεριφορά πρός τούς ἄλλους. Ἑπομένως, ἡ σωστή χρήση τοῦ πλούτου καί ἡ συνετή ἀντιμετώπιση τῆς πτωχείας ἀναδεικνύουν τόν ἄνθρωπο ἀληθινά πιστό ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Ψαλμωδός στόν 33ο Ψαλμό μᾶς ὑπενθυμίζει αὐτό πού ἡ ἀνθρώπινη
σκέψη ἀπό ἀρχαιοτάτων χρόνων ἔχει ἐπισημάνει, ὅτι πλούσιοι πού στηρίζονταν στά πλούτη τους κατήντησαν πένητες. Αὐτοί, ὅμως, πού στήριξαν
τίς ἐλπίδες τους στόν Κύριο καί τόν ἀναζητοῦσαν μέ πόθο, δέν θά στερηθοῦν κανένα ἀγαθό. Εἴθε, παντοτινά στήν ζωή μας, στήν εὐτυχία καί τήν
δυστυχία, τήν θλίψη καί τήν χαρά νά ἀναζητοῦμε τόν Κύριο, γιά νά γεμίζει
ἡ ὕπαρξή μας ἀπό τό Φῶς τοῦ Προσώπου Του.
Ἀρχιμ. Ν. Κ.αποσ.διακονια.