«Όταν η ζωή μας γίνεται χαρά για τον Θεό» 
Η ευλογία του φιλότιμου και η δύναμη της ανιδιοτελούς αγάπης
Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης
«Όταν, από φιλότιμο, κάνουμε τον Θεό να χαίρεται με τη ζωή μας, τότε Εκείνος δίνει άφθονες τις ευλογίες Του στα φιλότιμα παιδιά Του».
Υπάρχουν λόγια των Αγίων που δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις για να αγγίξουν την καρδιά μας.
Κρύβουν, όμως, ένα πνευματικό βάθος που αξίζει να ανακαλύψουμε.
Ο Άγιος Παΐσιος, με τη χαρακτηριστική απλότητα και τη βαθιά πνευματική του σοφία, μας αποκαλύπτει εδώ μια μεγάλη αλήθεια:
Η σχέση μας με τον Θεό δεν πρέπει να στηρίζεται στον φόβο της τιμωρίας ή στην προσδοκία της ανταμοιβής, αλλά στην αγάπη που γεννιέται από μια φιλότιμη καρδιά.
Ας εμβαθύνουμε σε αυτή τη διδασκαλία.
1. Τι σημαίνει πραγματικά «φιλότιμο»;
Το φιλότιμο κατείχε ξεχωριστή θέση στην πνευματική διδασκαλία του Αγίου Παϊσίου.
Δεν είναι απλώς η ευγένεια, η καλοσύνη ή η διάθεση να βοηθήσουμε κάποιον.
Είναι κάτι βαθύτερο.
Είναι η εσωτερική ευαισθησία που μας παρακινεί να κάνουμε το καλό, όχι επειδή κάποιος μας το επιβάλλει, αλλά επειδή η καρδιά μας δεν αντέχει να πράξει διαφορετικά.
Ο φιλότιμος άνθρωπος δεν ρωτά:
«Τι θα κερδίσω αν κάνω το καλό;»
Αναρωτιέται:
«Πώς μπορώ να προσφέρω περισσότερη αγάπη;»
Δεν περιμένει να τον ευχαριστήσουν.
Δεν αναζητά τον έπαινο.
Δεν υπολογίζει το προσωπικό του συμφέρον.
Προσφέρει επειδή αγαπά.
Συγχωρεί επειδή κατανοεί.
Βοηθά επειδή βλέπει στον συνάνθρωπό του την εικόνα του Θεού.
Το φιλότιμο είναι η αγάπη που μετατρέπεται σε πράξη, χωρίς να περιμένει ανταλλάγματα.
Και αυτή ακριβώς η διάθεση είναι που αποκτά ιδιαίτερη αξία ενώπιον του Θεού.
2. «Να κάνουμε τον Θεό να χαίρεται με τη ζωή μας»
Αυτή είναι ίσως η πιο συγκινητική φράση της διδασκαλίας.
Συνήθως προσευχόμαστε ζητώντας από τον Θεό να μας δώσει χαρά.
Να μας βοηθήσει.
Να μας προστατεύσει.
Να μας απαλλάξει από τις δυσκολίες.
Όλα αυτά είναι φυσικά και ανθρώπινα.
Ο Άγιος Παΐσιος, όμως, μας προσκαλεί να αντιστρέψουμε το ερώτημα.
Αντί να αναρωτιόμαστε μόνο:
«Τι μπορεί να κάνει ο Θεός για να χαρώ;»
Ας αναρωτηθούμε:
«Πώς μπορώ εγώ να ζήσω σήμερα, ώστε η ζωή μου να είναι ευάρεστη στον Θεό;»
Όχι επειδή ο Θεός έχει ανάγκη από κάτι δικό μας.
Ο Θεός είναι τέλειος και δεν στερείται τίποτε.
Η Αγία Γραφή, όμως, χρησιμοποιεί συχνά ανθρώπινες εκφράσεις για να μας αποκαλύψει την αγάπη Του.
Ο ίδιος ο Χριστός μάς λέει:
«Χαρά γίνεται μπροστά στους αγγέλους του Θεού για έναν αμαρτωλό που μετανοεί».
— Κατά Λουκάν 15,10
Η μετάνοια, η ταπείνωση και η επιστροφή του ανθρώπου στον Θεό παρουσιάζονται ως γεγονότα ουράνιας χαράς.
Αυτό σημαίνει ότι η πνευματική μας πορεία δεν είναι αδιάφορη για τον Θεό.
Κάθε ειλικρινής προσπάθεια να πλησιάσουμε τον Χριστό έχει αξία, ακόμη και όταν κανένας άνθρωπος δεν τη βλέπει.
3. Η υπακοή από αγάπη είναι ανώτερη από την υπακοή από φόβο
Ας σκεφτούμε δύο ανθρώπους.
Ο πρώτος προσπαθεί να τηρεί τις εντολές του Θεού επειδή φοβάται μήπως τιμωρηθεί.
Ο δεύτερος αγωνίζεται να τις τηρεί επειδή αγαπά τον Χριστό και δεν θέλει να απομακρυνθεί από Εκείνον.
Και οι δύο μπορεί εξωτερικά να κάνουν τις ίδιες πράξεις.
Να προσεύχονται.
Να νηστεύουν.
Να εκκλησιάζονται.
Να βοηθούν τους φτωχούς.
Όμως, η εσωτερική τους διάθεση διαφέρει.
Ο πρώτος μπορεί να αισθάνεται ότι εκπληρώνει ένα καθήκον.
Ο δεύτερος βιώνει τη σχέση του με τον Θεό ως έκφραση αγάπης.
Ο ίδιος ο Χριστός είπε:
«Αν με αγαπάτε, τηρήστε τις εντολές μου».
— Κατά Ιωάννην 14,15
Προσέξτε τη σειρά.
Πρώτα η αγάπη.
Έπειτα η τήρηση των εντολών.
Δεν παρουσιάζεται η αγάπη ως ανταμοιβή για την υπακοή.
Η υπακοή γίνεται καρπός της αγάπης.
Η αληθινή πνευματική ζωή δεν είναι μια προσπάθεια να κερδίσουμε την αγάπη του Θεού. Είναι η ελεύθερη ανταπόκρισή μας στην αγάπη που Εκείνος ήδη μας προσφέρει.