Ε’. ΕΩΘΙΝΟΝ Κατά Λουκᾶν. (ΚΔ’. 12-35).
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὁ Πέτρος ἀναστὰς ἔδραμεν ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ παρακύψας βλέπει τὰ ὀθόνια κείμενα μόνα· καὶ ἀπῆλθε, πρὸς ἑαυτὸν θαυμάζων τὸ γεγονός. Καὶ ἰδοὺ δύο ἐξ αὐτῶν ἦσαν πορευόμενοι ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ εἰς κώμην ἀπέχουσαν σταδίους ἑξήκοντα ἀπὸ Ἱερουσαλήμ, ᾗ ὄνομα Ἐμμαούς· καὶ αὐτοὶ ὡμίλουν πρὸς ἀλλήλους περὶ πάντων τῶν συμβεβηκότων τούτων. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὁμιλεῖν αὐτοὺς καὶ συζητεῖν, καί αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς ἐγγίσας συνεπορεύετο αὐτοῖς· οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτῶνἐκρατοῦντο τοῦ μὴ ἐπιγνῶναι αὐτόν. Εἶπε δὲ πρὸς αὐτούς· τίνες οἱ λόγοι οὗτοι οὓς ἀντιβάλλετε πρὸς ἀλλήλους περιπατοῦντες, καὶ ἐστὲ σκυθρωποί;Ἀποκριθείς δὲ ὁ εἷς, ᾧ ὄνομα Κλεόπας, εἶπε πρὸς αὐτόν· σὺ μόνος παροικεῖς ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ οὐκἔγνως τὰ γενόμενα ἐν αὐτῇ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις; Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ποῖα; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ·τὰ περὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου, ὃς ἐγένετο ἀνὴρ προφήτης δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ ἐναντίον τοῦ Θεοῦ καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ· ὅπως τε παρέδωκαν αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ἄρχοντες ἡμῶν εἰς κρῖμα θανάτου, καὶ ἐσταύρωσαν αὐτόν; ἡμεῖς δὲ ἠλπίζομεν ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ μέλλων λυτροῦσθαι τὸν Ἰσραήλ. Ἀλλά γε σὺν πᾶσι τούτοις τρίτην ταύτην ἡμέραν ἄγει σήμερον, ἀφ’ οὗ ταῦτα ἐγένετο. Ἀλλὰ καὶ γυναῖκές τινες ἐξ ἡμῶν ἐξέστησαν ἡμᾶς, γενόμεναι ὂρθριαι ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ μὴ εὑροῦσαι τὸ σῶμα αὐτοῦ, ἦλθον λέγουσαι καὶ ὀπτασίαν ἀγγέλων ἑωρακέναι, οἳ λέγουσιν αὐτὸν ζῆν. Καὶ ἀπῆλθόν τινες τῶν σὺν ἡμῖν ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ εὗρον οὕτω καθὼς καὶ αἱ γυναῖκες εἶπον· αὐτὸν δὲ οὐκ εἶδον. Καὶ αὐτὸς εἶπε πρὸς αὐτούς· Ὦ ἀνόητοι καὶ βραδεῖς τῇ καρδίᾳ τοῦ πιστεύειν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐλάλησαν οἱ Προφῆται.Οὐχὶ ταῦτα ἔδει παθεῖν τὸν Χριστὸν καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ; Καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ Μωσέως καὶ ἀπὸ πάντων τῶν προφητῶν, διηρμήνευεν αὐτοῖς ἐν πάσαις ταῖς Γραφαῖς τὰ περὶ ἑαυτοῦ. Καὶ ἤγγισαν εἰς τὴν κώμην οὗ ἐπορεύοντο, καὶ αὐτὸς προσεποιεῖτο πορρωτέρω πορεύεσθαι. Καὶ παρεβιάσαντο αὐτόν λέγοντες· μεῖνον μεθ’ ἡμῶν, ὅτι πρὸς ἑσπέραν ἐστὶ καὶ κέκλικεν ἡ ἡμέρα. Καὶ εἰσῆλθε τοῦ μεῖναι σὺν αὐτοῖς. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κατακλιθῆναι αὐτὸν μετ’ αὐτῶν, λαβὼν τὸν ἄρτον εὐλόγησε, καὶ κλάσας ἐπεδίδου αὐτοῖς. Αὐτῶν δὲ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοί, καὶ ἐπέγνωσαν αὐτόν·καὶ αὐτὸς ἄφαντος ἐγένετο ἀπ’ αὐτῶν. Καὶ εἶπον πρὸς ἀλλήλους· οὐχὶ ἡ καρδία ἡμῶν καιομένη ἦν ἐν ἡμῖν, ὡς ἐλάλει ἡμῖν ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ὡς διήνοιγεν ἡμῖν τὰς Γραφάς; Καὶ ἀναστάντες αὐτῇ τῇ ὥρᾳ,ὑπέστρεψαν εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ εὗρον συνηθροισμένους τοὺς ἕνδεκα καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς,λέγοντας, ὅτι ἠγέρθη ὁ Κύριος ὄντως, καὶ ὤφθηΣίμωνι. Καὶ αὐτοὶ ἐξηγοῦντο τὰ ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ὡς ἐγνώσθη αὐτοῖς ἐν τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου.
Ε΄. ΕΩΘΙΝΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Κατά Λουκᾶν. (ΚΔ’. 12-35).
Κατά τόν καιρό ἐκεῖνο ὁ Πέτρος σηκώθηκε καί ἔτρεξε στό μνημεῖο καί σκύβοντας βλέπει τούς νεκρικούς ἐπιδέσμους νά εἶναι μόνοι χωρίς τό σῶμα κάτω στό δάπεδο, καί ἐπέστρεψε, στό κατάλυμα ὅπου ἔμενε, θαυμάζοντας γι’ αὐτό πού ἔγινε. Καί νά, δύο ἀπό τούς Μαθητές πήγαιναν τήν ἴδια ἡμέρα σἐ ἔνα χωριό πού ἀπεῖχε ἑξήντα στάδια (ἕνδεκα περίπου χιλιόμετρα) ἀπό τήν Ἱερουσαλήμ πού λεγόταν Ἐμμαούς· καί αὐτοί μιλοῦσαν μεταξύ τους γιά ὅλα αὐτά πού ἔγιναν. Καί συνέβη, ἐνῷ μιλοῦσαν αὐτοί καί συζητοῦσαν, αὐτός ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς τούς πλησίασε καί πήγαινε μαζί τους· καί τά μάτια τους ἐμποδίζονταν, γιά να μή τόν ἀναγνωρίσουν. Καί τούς εἶπε· ποιά εἶναι τά ζητήματα αὐτά τά ὁποῖα συζητεῖτε μεταξύ σας περιπατώντας καί εἶστε σκυθρωποί; Καί ἀποκρίθηκε ὁ ἕνας πού λεγόταν Κλεόπας καί τοῦ εἶπε· Ἐσύ μόνος ἀπό τούς ξένους μένεις στήν Ἱερουσαλήμ καί δέ γνωρίζεις ὅσα ἔγιναν σ’ αὐτήν αὐτές τίς ἡμέρες; Καί τούς εἶπε· ποιά; Καί ἐκεῖνοι τοῦ εἶπαν·αὐτά πού ἔγιναν σχετικά μέ τόν Ἰησοῦ τόν Ναζωραῖο, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε Προφήτης δυνατός σέ ἔργα καί λόγια ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί ὅλου τοῦ λαοῦ, καί πῶς τόν παρέδωσαν οἱ ἀρχιερεῖς καί οἱ ἄρχοντές μας σέ καταδίκη θανάτου καί τόν σταύρωσαν; κι’ ἐμεῖς ἐλπίζαμε, ὅτι αὐτός εἶναι ἐκεῖνος πού ἐπρόκειτο νά σώσει τόν Ἰσραήλ. Ὅμως μαζί μέ ὅλα αὐτά εἶναι ἡ τρίτη ἡμέρα σήμερα ἀφότου ἔγιναν αὐτά(καί δέν συνέβη τίποτε). Ἀλλά καί κάποιες γυναῖκες ἀπό ἐμᾶς μᾶς ἐξέπληξαν γιατί πῆγαν πολύ πρωΐ στό μνημεῖο,καί ἀφοῦ δέ βρῆκαν τό σῶμα του, ἦλθαν λέγοντας ὅτι εἶδαν καί ὀπτασία (ἐμφάνιση) Ἀγγέλων, πού ἔλεγαν ὅτι αὐτός ζεῖ. Καί πῆγαν μερικοί ἀπό μᾶς στό μνημεῖο καί βρῆκαν τά πράγματα ἔτσι, ὅπως εἶπαν καί οἱ γυναῖκες, ἀλλά αὐτόν δέν τόν εἶδαν. Καί ὁ Ἰησοῦς εἶπε σ’ αὐτούς· Ὦ ἀνόητοι καί βραδυκίνητοι στήν καρδιά, στό νά πιστεύετε ὅλα, ὅσα εἶπαν οἱ Προφῆτες! Δέν ἔπρεπε ὁ Χριστός νά πάθει αὐτά καί νά εἰσέλθει στή δόξα του; Καί ἀφοῦ ἄρχισε ἀπό ὅσα εἶπε ὁ Μωυσῆς καί ὅλοι οἱ Προφῆτες, ἐξηγοῦσε σ’αὐτούς τά γραφόμενα σχετικά μέ αὐτόν σέ ὅλες τίς Γραφές. Καί πλησίασαν στό χωριό, ὅπου πήγαιναν καί ὁ ἴδιος προσποιήθηκε, ὅτι θά προχωροῦσε μακρύτερα. Καί τόν ἀνάγκασαν παρακαλώντας καί λέγοντας· μεῖνε μαζί μας,γιατί πλησιάζει νά βραδυάσει καί προχώρησε ἡ ἡμέρα πρός τή Δύση. Και μπῆκε στό σπίτι γιά νά μείνει μαζί τους.Καί συνέβη τό ἑξῆς: Ὅταν κάθισε αὐτός μαζί τους, πῆρε τό ψωμί τό εύλόγησε καί ἀφοῦ τό τεμάχισε τό ἔδινε σ’ αὐτούς.Καί ἄνοιξαν τά μάτια τους καί τόν ἀναγνώρισαν καλά·ἀλλά Ἐκεῖνος ἔγινε ἄφαντος ἀπ’ αὐτούς. Καί εἶπαν μεταξύ τους· δέν καιγόταν ἡ καρδιά μας μέσα μας, καθώς μᾶς μιλοῦσε στό δρόμο καί μᾶς ἐξηγοῦσε τίς Γραφές; Καί ἀφοῦ σηκώθηκαν τήν ἴδια ὥρα, ἐπέστρεψαν στήν Ἱερουσαλήμ καί βρῆκαν συγκεντρωμένους τούς ἕνδεκα Μαθητές καί τούς ἄλλους πού ἦταν μαζί τους, πού ἔλεγαν, ὅτι ἀναστήθηκε ὁ Κύριος ἀληθινά καί ἐμφανίσθηκε στόν Σίμωνα (τόν Πέτρο). Καί αὐτοί διηγοῦνταν, ὅσα συνέβησαν στό δρόμο, καί πῶς ἀναγνωρίσθηκε ἀπ΄ αὐτούς, στόν τεμαχισμό τοῦ ἄρτου.
Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας – Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 1 Μαρτίου 2026
23 Φεβρουαρίου, 2026
Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 1 Μαρτίου 2026, Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας (Ἑβρ. ια΄ 24-26, 32-40)
Ἀδελφοί, πίστει Μωϋσῆς μέγας γενόμενος ἠρνήσατο λέγεσθαι υἱὸς θυγατρὸς Φαραώ, μᾶλλον ἑλόμενος συγκακουχεῖσθαι τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν, μείζονα πλοῦτον ἡγησάμενος τῶν Αἰγύπτου θησαυρῶν τὸν ὀνειδισμὸν τοῦ Χριστοῦ· ἀπέβλεπε γὰρ εἰς τὴν μισθαποδοσίαν. Καὶ τί ἔτι λέγω; ἐπιλείψει γάρ με διηγούμενον ὁ χρόνος περὶ Γεδεών, Βαράκ τε καὶ Σαμψὼν καὶ Ἰεφθάε, Δαυΐδ τε καὶ Σαμουὴλ καὶ τῶν προφητῶν, οἳ διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρας, ἐνεδυναμώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων· ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν· ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος, ἐν ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. Καὶ οὗτοι πάντες μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν, τοῦ Θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσι.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
1. Τίποτε πιὸ δυνατὸ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία!
Ἡμέρα θριάμβου εἶναι γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας ἡ Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας· ἡμέρα δόξας, λαμπρότητας, τιμῆς. Τὴν ἡμέρα αὐτὴ ἑορτάζουμε τὴ νίκη τῆς Ἐκκλησίας ἐναντίον τῶν εἰκονομάχων πρωτίστως, ἀλλὰ καὶ τῶν ποικίλων ἐχθρῶν, ποὺ ἀντιμετώπισε στὴ μαρτυρικὴ πορεία της μέσα στοὺς αἰῶνες. Τὴ νίκη ἐναντίον ἐκείνων ποὺ τὴν ἐπιβουλεύθηκαν καὶ θέλησαν νὰ τὴν πνίξουν στὸ αἷμα, ὁδηγώντας ἑκατομμύρια μάρτυρες σὲ ὀδυνηρὸ θάνατο. Ἀλλὰ καὶ τὴ νίκη ἐναντίον ἐκείνων ποὺ ἐπιχείρησαν νὰ τὴ μολύνουν μὲ τὴν πλάνη τῶν αἱρέσεων, διαστρέφοντας τὴν ὀρθὴ πίστη.
Τὴν ἡμέρα αὐτὴ μποροῦμε μὲ σεμνὴ καύχηση καὶ ἱερὸ δέος νὰ κοιτάξουμε τὸ δοξασμένο παρελθὸν τῆς Ἐκκλησίας, μὲ τοὺς ἡρωικοὺς ἀγῶνες τῶν ἁγίων Πατέρων μας. Μὲ ἐλπίδα δὲ καὶ αἴσθηση εὐθύνης νὰ ἀτενίσουμε τὸ μέλλον, ἀναφωνώντας μαζὶ μὲ τὸν ἅγιο Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο: «Οὐδὲν Ἐκκλησίας δυνατότερον, ἄνθρωπε». Τίποτε δὲν εἶναι πιὸ ἰσχυρὸ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ἄνθρωπε. «Ποῦ οἱ πολεμήσαντες; Σεσίγηνται καὶ λήθῃ παραδέδονται. Ποῦ δὲ ἡ Ἐκκλησία; Ὑπὲρ τὸν ἥλιον λάμπει» (PG 52, 429). Ποῦ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ τὴν πολέμησαν; Ἔχουν σιγήσει καὶ παραδόθηκαν στὴ λήθη. Ξεχάσθηκε καὶ τὸ ὄνομά τους. Ποῦ εἶναι ἀντίθετα ἡ Ἐκκλησία; Λάμπει περισσότερο ἀπὸ τὸν ἥλιο. Θὰ συνεχίσει δὲ νὰ λάμπει μέσα στὴν ἱστορία, γιὰ νὰ φωτίζει τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ τοὺς ὁδηγεῖ στὴ σωτηρία.
2. Ἡ δύναμη τῆς πίστεως
Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ ποὺ ἀναγινώσκεται τὴν ἡμέρα αὐτή, ἀπὸ τὸ 11ο κεφάλαιο τῆς πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς, μοιάζει μὲ ἕνα ποίημα, μὲ ἕναν ὕμνο ποὺ μεγαλύνει τὴν πίστη. Ἀναφέρεται ἀρχικὰ στὸν Μωυσῆ, ὁ ὁποῖος χάρη στὴν πίστη του προτίμησε νὰ ταλαιπωρεῖται μαζὶ μὲ τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ, παρὰ νὰ ζεῖ ὡς πρίγκιπας μέσα σὲ βασιλικὲς τιμὲς καὶ ἁμαρτωλὲς ἀπολαύσεις. Οἱ περιφρονήσεις εἶχαν μεγαλύτερη ἀξία γι᾿ αὐτὸν ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς τῆς Αἰγύπτου. Διότι εἶχε στραμμένο τὸ βλέμμα του στὴν οὐράνια ἀμοιβή, ποὺ τοῦ ἐπιφύλασσε ὁ Κύριος γιὰ τὴν ὑπομονή του. Ἀναφέρονται ὀνομαστικὰ καὶ πολλοὶ Δίκαιοι τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, οἱ ὁποῖοι ἀντιτάχθηκαν σὲ ἀσεβεῖς ἡγεμόνες, σὲ ἄγρια θηρία, στὰ στοιχεῖα τῆς φύσεως. Ὑπέστησαν φρικτὰ βασανιστήρια καὶ κακουχίες. Μαστιγώθηκαν, φυλακίσθηκαν, λιθοβολήθηκαν, πριονίσθηκαν, ἀντιμετώπισαν πειρασμούς, σφαγιάσθηκαν, «οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσι». Χάρη στὴν ἀκλόνητη πίστη τους προτίμησαν τὴν ἀνάσταση σὲ μιὰ ἀνώτερη ζωὴ ἀπὸ τὴν πρόσκαιρη ἀποκατάσταση στὴ ζωὴ αὐτή.
Βλέπουμε λοιπὸν ὅτι ἡ πίστη δίνει μεγάλη δύναμη στὸν ἄνθρωπο. Τὸν κάνει ἱκανὸ νὰ περιφρονεῖ τὶς πρόσκαιρες τιμὲς καὶ τὴ φθαρτὴ δόξα τῶν ἀνθρώπων. Τοῦ δίνει ἐπίσης τὴ δύναμη νὰ ὑπομένει διωγμούς, βασανιστήρια, ἀκόμη καὶ θάνατο, μὲ τὴν προσδοκία τῆς αἰώνιας ζωῆς. Τοῦ ἀνοίγει δηλαδὴ τοὺς πνευματικοὺς ὀφθαλμούς, ὥστε νὰ βλέπει τὰ προσδοκώμενα αἰώνια ἀγαθὰ καὶ αὐτὰ νὰ ἐπιθυμεῖ. Στρέφει τὸ βλέμμα τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν παρόντα κόσμο στὴν αἰώνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἐλευθερώνει τελικὰ τὸν πιστὸ ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ κόσμου.
Ἡ πίστη εἶναι αὐτὴ ποὺ θὰ ἐλευθερώνει κι ἐμᾶς ἀπὸ τὴν ἕλξη τῆς γῆς καὶ θὰ μᾶς δίνει τὴ δύναμη ν᾿ ἀντιμετωπίζουμε τὶς καθημερινὲς δυσκολίες καὶ θλίψεις. Ὅταν ἡ πίστη μας εἶναι θερμή, τότε πίσω ἀπὸ ὅλα αὐτὰ θὰ βλέπουμε τὴν οὐράνια μισθαποδοσία· τὴν αἰώνια ἀνάπαυση τοῦ Οὐρανοῦ.
3. Τὰ πολύτιμα μαργαριτάρια
Εἶναι νὰ θαυμάζει πραγματικὰ κανεὶς ὅλες αὐτὲς τὶς μεγάλες μορφὲς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τοὺς γίγαντες αὐτοὺς τῆς πίστεως, τὴν ἁλυσίδα αὐτὴ τῶν Δικαίων καὶ τῶν Ἁγίων, ποὺ συνεχίζεται καὶ στὴν Καινὴ Διαθήκη, στὴν ἐποχὴ τῆς Χάριτος, μὲ τοὺς ἔνδοξους Μάρτυρες, τοὺς ὅσιους ἀσκητές, τοὺς θεοφόρους Πατέρες. Ἡ χρυσὴ αὐτὴ ἁλυσίδα φθάνει μέχρι καὶ τὶς ἡμέρες μας, μὲ τοὺς σύγχρονους Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας. Τί ἄνθρωποι ἦταν αὐτοί! Τί ἀναστήματα πνευματικά! «Ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος», γράφει ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος. Δηλαδή, ὁλόκληρος ὁ κόσμος δὲν θὰ μποροῦσε νὰ συγκριθεῖ μαζί τους.
Ὅλος ὁ κόσμος τῆς ἁμαρτίας καὶ μαζὶ ὅλη ἡ ὑλικὴ δημιουργία, ἡ κτίση ποὺ μᾶς περιβάλλει, δὲν μποροῦν νὰ συγκριθοῦν μὲ τοὺς Ἁγίους μας. «Ὥσπερ μύριοι σταθμοὶ ἀχύρου καὶ χόρτου δέκα μαργαριτῶν οὐκ ἂν εἶεν ἀντάξιοι, οὕτως οὐδὲ ἐκεῖνοι» (ΕΠΕ 25, 226), σχολιάζει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος. Ὅπως δηλαδὴ πολὺ βάρος ἀπὸ ἄχυρο καὶ χορτάρι δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ στὴν ἀξία μὲ δέκα μαργαριτάρια, ἀνάλογα δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ ὅλος ὁ κόσμος μὲ τοὺς Ἁγίους.
Μὲ τέτοια πολύτιμα μαργαριτάρια, μὲ τέτοια ἀκριβὰ στολίδια εἶναι στολισμένη ἡ Ἐκκλησία μας. Αὐτοὶ εἶναι οἱ Ἅγιοί μας· ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν ἀσάλευτη πίστη τους ἐλευθερώθηκαν ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ παρόντος κόσμου· ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀξίζουν τελικὰ περισσότερο ἀπὸ ὅλο τὸν κόσμο. Εἴθε μὲ τὶς πρεσβεῖες τους νὰ εἰσέλθουμε κι ἐμεῖς κάποτε στὸν μακάριο χορό τους.osotir.
ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ (Ἰωάν. α΄ 44-52) 1 Μαρτίου 2026
Μετάφραση τῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς
Τόν καιρόν ἐκεῖνον, ὁ Ἰησοῦς θέλησε νά μεταβεῖ στή Γαλιλαία· βρίσκει τόν Φίλιπ-
πο καί τοῦ λέγει: Ἀκολούθησέ με. Ὁ Φίλιππος καταγόταν ἀπό τή Βηθσαϊδά, ἀπό
τήν πόλη τοῦ Ἀνδρέα καί τοῦ Πέτρου. Βρίσκει ὁ Φίλιππος τόν Ναθαναήλ καί τοῦ
λέγει: Αὐτόν, γιά τόν ὁποῖο ἔγραψε ὁ Μωυσῆς στόν νόμο καί οἱ προφῆτες, τόν
βρήκαμε, τόν Ἰησοῦ τόν υἱό τοῦ Ἰωσήφ ἀπό τή Ναζαρέτ. Τότε τοῦ εἶπε ὁ Ναθα-
ναήλ: Ἀπό τή Ναζαρέτ εἶναι δυνατόν νά προέλθει κάποιο καλό; Τοῦ λέγει ὁ
Φίλιππος: Ἔλα νά δεῖς. Εἶδε ὁ Ἰησοῦς τόν Ναθαναήλ νά ἔρχεται πρός αὐτόν καί
λέγει γιά αὐτόν: Νά, ἕνας ἀληθινός Ἰσραηλίτης, στόν ὁποῖο δέν ὑπάρχει δόλος.
Τοῦ λέγει ὁ Ναθαναήλ: Ἀπό ποῦ μέ γνωρίζεις; Ἀποκρίθηκε ὁ Ἰησοῦς καί τοῦ εἶπε:
Προτοῦ σέ φωνάξει ὁ Φίλιππος, σέ εἶδα νά εἶσαι κάτω ἀπό τή συκιά. Ἀποκρίθηκε
ὁ Ναθαναήλ καί τοῦ λέγει: Ραββί, ἐσύ εἶσαι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ἐσύ εἶσαι ὁ βασιλιάς
τοῦ Ἰσραήλ. Ἀποκρίθηκε ὁ Ἰησοῦς καί τοῦ εἶπε: Πιστεύεις, ἐπειδή σοῦ εἶπα ὅτι σέ
εἶδα κάτω ἀπό τή συκιά; Θά δεῖς μεγαλύτερα ἀπ᾿ αὐτά. Καί τοῦ λέγει: Σᾶς δια-
βεβαιῶ ὅτι ἀπό τώρα θά δεῖτε τόν οὐρανό νά ἔχει ἀνοίξει καί τούς ἀγγέλους τοῦ
Θεοῦ νά ἀνεβαίνουν καί νά κατεβαίνουν πρός τόν Υἱό τοῦ Ἀνθρώπου.
(Ἡ Καινή Διαθήκη, τό πρωτότυπο κείμενο μέ νεοελληνική ἀπόδοση
τοῦ ὁμοτ. καθηγ. Χρ. Βούλγαρη, ἔκδ. ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ).
Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
Συγκαλεῖ καί ἐφέτος ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία κάθε πιστό νά συμμετάσχει
στόν σημερινό ἑορτασμό τῆς Ὀρθοδοξίας, τῆς ὀρθῆς δηλαδή γνώμης
καί πίστεως, τήν ὁποία ἀποκάλυψε στόν κόσμο ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱός
τοῦ Θεοῦ, ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, διά Πνεύματος Ἁγίου.
Τό ἱστορικό πλαίσιο τῆς ἑορτῆς εἶναι γνωστό στούς περισσοτέρους.
Τό ἔτος 842 ἡ αὐτοκράτειρα ἁγία Θεοδώρα, πού τό ἱερό λείψανό της –
μετά τήν Ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως– διαφυλάσσεται ἄφθαρτο
στήν Κέρκυρα, ἀναστήλωσε τίς ἅγιες Εἰκόνες. Αὐτές εἶχαν ἀποκαθηλω-
θεῖ ἀπό τούς εἰκονομάχους, οἱ ὁποῖοι δέν ἦταν σέ θέση νά ἐννοήσουν
τό θεολογικό, παιδαγωγικό καί λειτουργικό ὑπόβαθρο τῆς τιμητικῆς
προσκυνήσεώς τους. Ἐπί τῆς βασιλείας της κατέπαυσαν ἐπιτέλους οἱ
σκληροί διωγμοί ἐναντίον τῶν Ὀρθοδόξων καί σταμάτησαν οἱ εἰκονο-
μαχικές ἔριδες, πού διήρκεσαν περισσότερο ἀπό ἑκατό ἔτη, καί εἶχαν
ὡς συνέπεια, ἐκτός τῶν ἄλλων, τήν καταστροφή σπουδαίων ἔργων ἐκ-
κλησιαστικῆς τέχνης, εἰκόνων, μικρογραφιῶν, τοιχογραφιῶν, ἱερῶν κει-
μηλίων καί ἁγίων λειψάνων.
Πολλά ἔχουν γραφεῖ ἀπό εἰδικούς μελετητές γιά τά αἴτια τῆς Εἰκονο-
μαχίας, τοῦ θρησκευτικοῦ, πολιτικοῦ καί κοινωνικοῦ αὐτοῦ φαινομένου
πού συντάραξε τήν Αὐτοκρατορία. Γιά ἐμᾶς, ὅμως, σημασία ἔχει τό γε-
γονός ὅτι ὁ ἑορτασμός τῆς ἀναστηλώσεως τῶν ἁγίων Εἰκόνων σύντομα
προσέλαβε ἕνα εὐρύτερο περιεχόμενο. Θεωρήθηκε ὡς ὁ θρίαμβος τῆς
Ὀρθοδοξίας ἔναντι τῶν ποικίλων αἱρετικῶν ἀποκλίσεων καί ἑτεροδιδα-
σκαλιῶν, διά τῶν ὁποίων χωρίζεται ὁ ἄνθρωπος ἀπό τόν Χριστό. Γιατί
Ὀρθοδοξία σημαίνει νά βιώνει ὁ πιστός ἐντός τῆς Ἐκκλησίας τήν Ἀλή-
θεια τοῦ Χριστοῦ καί νά συμμορφώνεται μέ τό προφητικό, ἀποστολικό,
μαρτυρικό καί πατερικό ἦθος, μέ τό ἦθος δηλαδή τῶν Ἁγίων, τῶν πρε-
σβυτέρων ἀδελφῶν μας, πού μᾶς καθοδηγοῦν στήν ἐν Χριστῷ ζωή.34
Τό θεολογικό νόημα τῆς προσκυνήσεως τῶν ἱερῶν Εἰκόνων
Ἐφόσον ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ διά τῆς ἐνανθρωπήσεώς Του ἔγινε καί Υἱός
ἀνθρώπου, εἶναι περιγραπτός καί, ἑπομένως, μπορεῖ νά εἰκονίζεται. Μά-
λιστα, ἡ ἀπεικόνισή Του ἀποτελεῖ ἔκφραση ὁμολογίας στό ἄρρητο μυ-
στήριο τῆς ἐνσαρκώσεώς Του, διά τῆς ὁποίας καθίσταται καί ὁ ἄνθρω-
πος, κατά χάριν, υἱός τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου. Παρομοίως, εἰκονίζονται
ἡ Θεοτόκος καί οἱ Ἅγιοι τοῦ Θεοῦ, καθότι μετέχοντας στό Φῶς καί τήν
Θεότητα τοῦ Χριστοῦ κατεστάθησαν ζωντανά κύτταρα καί μέλη τοῦ Σώ-
ματός Του, ἁγιάσθηκαν μέ τήν ἐπενέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὥστε
νά ζεῖ ὁ Χριστός μέσα τους καί ἐκεῖνοι μέσα στόν Χριστό. Γι’ αὐτό τούς
τιμοῦμε, ἐπικαλούμαστε τίς πρεσβεῖες τους καί προσκυνοῦμε τίς ἱερές
εἰκόνες καί τά εὐωδιάζοντα τίμια λείψανά τους. Ἄλλωστε, προσκυνῶ
σημαίνει, ἀποδίδω ἀσπασμό, ἀγάπη, τιμή πρός κάποιον πού σέβομαι καί
ἀγαπῶ.
Ὁ ἄνθρωπος ὡς εἰκόνα τοῦ Θεοῦ
Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, ὅπως ἀναφέρει ὁ ἀπόστολος Παῦλος,
«ἐστιν εἰκών τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου» (Κολ. 1,15). Ἀλλά καί κάθε ἄνθρω-
πος εἶναι δημιουργημένος «κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωσιν Θεοῦ» (Γεν.
1,26). Εἶναι σχεδόν ἀδύνατο νά περιγράψει κάποιος εἰς βάθος αὐτήν τήν ἀλήθεια τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἔρχονται ὅμως
ἀρωγοί καί μᾶς βοηθοῦν νά ἐννοήσουμε, ὅσο εἶναι δυνατόν, τήν σημα-
σία τῆς ἐν λόγῳ κεφαλαιώδους διδασκαλίας γιά τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη.
Λόγου χάριν, ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης ἐπισημαίνει ὅτι τό «κατ’ εἰκό-
να» συνίσταται στήν ὕπαρξη τῶν θείων δωρεῶν στόν ἄνθρωπο, στό λο-
γικό, τό δημιουργικό, τό κοινωνικό, τό αὐτεξούσιο, στήν ἐλευθέρα βού-
ληση, στήν δυνατότητα τῆς ὀντολογικῆς ἑνώσεως μέ τόν Θεό, τῆς με-
τοχῆς στήν ἁγιότητά Του μέ τήν τήρηση τῶν εὐαγγελικῶν ἐντολῶν καί
τήν μυστηριακή ζωή. Τό «καθ’ ὁμοίωσιν» εἶναι ἡ δωρεά, τό χάρισμα τῆς
θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου, τῆς μεθέξεώς του στήν θεία ζωή καί αἰωνιότη-
τα, στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὡς καρπός τῆς θείας ἀγάπης καί τῆς
ἀνθρώπινης συνέργειας.
Ἄς εὐχηθοῦμε νά τιμοῦμε πάντοτε μέ τήν πίστη, τήν μετάνοια, τόν
πνευματικό μας ἀγῶνα τήν ἀπαράλλακτη Εἰκόνα τοῦ Πατρός, τόν Κύριο
Ἰησοῦ Χριστό καί νά κατανοοῦμε ὅτι αὐτήν τήν Εἰκόνα φέρουμε ὅλοι οἱ
ἄνθρωποι, ἔστω καί ἀμαυρωμένη ἀπό τίς ἁμαρτίες μας. Ὅμως τό Ἅγιο
Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ μπορεῖ νά μᾶς καθαρίσει, νά μᾶς φωτίσει καί ἁγιάσει,
ἀρκεῖ νά τό θελήσουμε.
Ἀρχιμ. Ν. Κ.ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ