Β. ‘ΕΩΘΙΝΟΝ Κατά Μᾶρκον. (ΙΣΤ΄.1-8).
Διαγενομένου τοῦ Σαββάτου, Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου καὶ Σαλώμη ἠγόρασαν ἀρώματα, ἵνα ἐλθοῦσαι ἀλείψωσι τὸν Ἰησοῦν. Καὶ λίαν πρωῒ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων ἔρχονται ἐπὶ τὸ μνημεῖον ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου.Καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτάς· τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου; καὶ ἀναβλέψασαι θεωροῦσιν ὅτι ἀποκεκύλισται ὁ λίθος· ἦν γὰρ μέγας σφόδρα. Καὶ εἰσελθοῦσαι εἰς τὸ μνημεῖον, εἶδον νεανίσκον καθήμενον ἐν τοῖς δεξιοῖς, περιβεβλημένον στολήν λευκήν, καὶ ἐξεθαμβήθησαν· ὁ δὲ λέγει αὐταῖς· μὴ ἐκθαμβεῖσθε, Ἰησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον, ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ᾧδε· ἴδε, ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν, ἀλλ’ ὑπάγετε, εἴπατε τοῖς Μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ τῷ Πέτρῳ, ὅτι προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε, καθὼς εἶπεν ὑμῖν. Καὶ ἐξελθοῦσαι ταχὺ ἔφυγον ἀπὸ τοῦ μνημείου, εἶχε δὲ αὐτὰς τρόμος καὶ ἔκστασις, καὶ οὐδενὶ οὐδὲν εἶπον· ἐφοβοῦντο γάρ.
Β΄. ΕΩΘΙΝΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Κατά Μᾶρκον. (ΙΣΤ΄.-)
Ὅταν πέρασε τό Σάββατο, ἡ Μαρία ἡ Μαγδαληνή καί ἡ Μαρία ἡ μητέρα τοῦ Ἰακώβου καί ἡ Σαλώμη ἀγόρασαν ἀρώματα μέ σκοπό νά ἔλθουν καί νά ἀλείψουν τόν Ἰησοῦ.Καί πολύ πρωΐ τήν πρώτη ἡμέρα τῆς ἑβδομάδας ἔρχονται στό μνημεῖο, ὅταν ἀνέτειλε κάτω ἀπό τόν ὁρίζοντα ὁ ἥλιος,καί ἔλεγαν μεταξύ τους· ποιός θά ἀποκυλίσει γιά μᾶς τό λίθο (τήν πέτρα) ἀπό τή θύρα τοῦ μνημείου; Καί ὑψώνοντας τά βλέμματα βλέπουν ὅτι ἀποκυλίσθηκε ὁ λίθος· (καί σκέπτονταν αὐτά) διότι ἦταν πολύ μεγάλος. Καί μόλις εἰσῆλθαν στό μνημεῖο, βλέπουν ἕνα νέο νά κάθεται στά δεξιά (τοῦ μνημείου), πού ἦταν ντυμένος μέ λευκή στολή, καί θαμπώθηκαν (φοβήθηκαν πολύ καί ἔμειναν κατάπληκτες)· κι ἐκεῖνος λέγει σ’ αὐτές· μή φαβᾶσθε,ζητεῖτε τόν Ἰησοῦ τό Ναζωραῖο πού σταυρώθηκε;Ἀναστήθηκε, δέν εἶναι ἐδῶ· νά ὁ τόπος ὅπου τόν τοποθέτησαν (νεκρό). Ἀλλά πηγαίνετε, πεῖτε στούς Μαθητές του καί στόν Πέτρο, ὅτι πηγαίνει πρίν ἀπό σᾶς στή Γαλιλαία·Ἐκεῖ θά τόν δεῖτε, ὅπως σᾶς εἶπε. Καί ἀφοῦ βγῆκαν γρήγορα, ἔφυγαν ἀπό τό μνημεῖο· καί τίς κατεῖχε τρόμος καί κατάπληξη, καί σέ κανέναν δέν εἶπαν τίποτε· διότι φοβοῦνταν.
ΚΔ΄ Κυριακὴ Ἐπιστολῶν – Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Νοεμβρίου 2026
9 Νοεμβρίου, 2026
Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Νοεμβρίου 2026, ΚΔ΄ Κυριακὴ Ἐπιστολῶν (Ἐφεσ. β΄ 14-22)
Ἀδελφοί, Χριστός ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἓν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τὴν ἔχθραν, ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην, καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ Θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ· καὶ ἐλθὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς, ὅτι δι᾿ αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα. ἄρα οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα ἡ οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ· ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματι.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
1. Ὅλοι ἕνα
Σὲ μία ἐποχή, ὅπου πολὺς λόγος γίνεται γιὰ τὸ φαινόμενο τῆς παγκοσμιοποιήσεως, τὴν κατάργηση τῶν πολιτισμικῶν διαφορῶν καὶ τῶν συνόρων, τὴν ὑπέρβαση τῶν ἀποστάσεων καὶ τὴν υἱοθέτηση κοινῶν ἀντιλήψεων ἀπὸ τοὺς λαούς, ὁ λόγος τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ποὺ ἀκούσαμε στὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπή, ἀποδεικνύεται ἰδιαίτερα ἐπίκαιρος. Ὁ Χριστὸς εἶναι «ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν». Ὁ Χριστὸς ἕνωσε σὲ ἕνα τοὺς δύο ἀπομακρυσμένους μεταξύ τους κόσμους: τὸν ἰουδαϊκὸ καὶ τὸν εἰδωλολατρικό. Αὐτὸς γκρέμισε τὸ μεσότοιχο τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου, ποὺ ὀρθωνόταν ἀνάμεσά τους καὶ τοὺς χώριζε.
Ὁ θεόπνευστος λόγος τοῦ Ἀποστόλου φανερώνει ὅτι ὁ Χριστὸς ἑνώνει τοὺς ἀνθρώπους. Χωρὶς Ἐκεῖνον μπορεῖ κάποτε νὰ ἐπιβληθεῖ μιὰ ἐξωτερικὴ ὁμοιομορφία στοὺς ἀνθρώπους, ὅμως δὲν θὰ ὑπάρχει βαθύτερη ἑνότητα μεταξύ τους. Χωρὶς τὸν Χριστὸ παραμένουν ἀποξενωμένοι. Ὁ Κύριος τοὺς ἑνώνει, χωρὶς νὰ καταργεῖ τὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο καὶ τὶς ἰδιαιτερότητες τοῦ καθενός. Διὰ τοῦ Χριστοῦ δὲν γίνονται ὅλοι ἴδιοι. Γίνονται ὅλοι ἕνα· ἕνα μὲ τὸν Χριστό, ἕνα καὶ μεταξύ τους.
Μόνο ὁ Χριστός, λοιπόν, καταργεῖ τὶς ἀντιπαλότητες καὶ μᾶς δίνει δύναμη νὰ ξεπεράσουμε τοὺς ἐγωισμοὺς καὶ τὰ θελήματά μας. Μόνο ὅταν εἴμαστε ἑνωμένοι μ᾿ Ἐκεῖνον, εἴμαστε ἑνωμένοι καὶ μεταξύ μας. «Πάντες ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Γαλ. γ΄ 28), γράφει ἀλλοῦ ὁ θεῖος Ἀπόστολος. Ὅλοι ἐσεῖς οἱ πιστοὶ ἔχετε γίνει ἕνα· ἕνας νέος ἄνθρωπος χάρη στὴν ἕνωσή σας μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστό.
2. Πολιτεία οὐράνια
Ὁ Χριστὸς μᾶς κάνει ὅλους μέλη μιᾶς ἀλλιώτικης κοινωνίας, μιᾶς πολιτείας οὐράνιας, μέλη τῆς ἴδιας πνευματικῆς οἰκογένειας, ὅπως γράφει στὴ συνέχεια ὁ Ἀπόστολος: «Οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ». Δὲν εἶσθε πλέον ξένοι καὶ προσωρινοὶ κάτοικοι στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ συμπολίτες τῶν Ἁγίων καὶ μέλη τῆς οἰκογένειας τοῦ Θεοῦ. Σὲ ἄλλη ἐπιστολή του ὁ ἴδιος ἐπισημαίνει ὅτι «ἡμῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει» (Φιλιπ. γ΄ 20). Ἡ δική μας πατρίδα, τὰ δικά μας πολιτικὰ δικαιώματα εἶναι στοὺς οὐρανούς.
Συνεπῶς ὁ Χριστιανὸς πορεύεται στὴ γῆ ὡς ξένος καὶ πάροικος· προσωρινὸς κάτοικος, περαστικὸς ταξιδιώτης τῆς ζωῆς. Ἡ πατρίδα του δὲν εἶναι ἐπίγεια, ἀλλὰ οὐράνια. Ἀνήκει στὴν οὐράνια πολιτεία τῆς Ἐκκλησίας. Ἐκεῖ δὲν εἶναι ξένος, οὔτε πάροικος, ὅπως ἀκούσαμε. Εἶναι πολίτης. Καὶ μάλιστα συμπολίτης τῶν Ἁγίων. Μὲ αὐτοὺς συνδέεται στενότερα. Αὐτοὶ τὸν περιβάλλουν. Εἶναι ἐπιπλέον οἰκεῖος τοῦ Θεοῦ. Ἀνήκει στὸν πνευματικὸ οἶκο τῆς Ἐκκλησίας. Τόσο κοντὰ στὸν Θεό, τόσο ἑνωμένος μαζί Του, ὅπως ἕνας πατέρας μὲ τὸ ἀγαπημένο του παιδί. Τί τιμὴ μᾶς ἔχει κάνει, ἀλήθεια, ὁ Θεός! Μὲ πόση παρρησία μποροῦμε νὰ Τὸν προσεγγίζουμε! Ἀρκεῖ νὰ ζοῦμε ὡς μέλη τῆς δικῆς του οἰκογένειας. Ἡ ζωή μας νὰ βεβαιώνει ὅτι ἀνήκουμε σ’ Ἐκεῖνον.
3. Ἀκρογωνιαῖος λίθος ὁ Χριστὸς
Στὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος παρομοιάζει τὴν Ἐκκλησία μὲ ἕνα πνευματικὸ οἰκοδόμημα καὶ γράφει στοὺς πιστοὺς ὅτι εἶναι ζωντανοὶ λίθοι, τοποθετημένοι ἐπάνω στὸ οἰκοδόμημα αὐτό. «Ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ». Τὸ θεμέλιο τοῦ οἰκοδομήματος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι οἱ Ἀπόστολοι καὶ οἱ Προφῆτες, ἐνῶ ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος, τὸ ἀγκωνάρι, ποὺ ἑνώνει ἁρμονικὰ ὅλο τὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα καὶ τὸ βαστάζει, εἶναι ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. «Θεμέλιον ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός», ἐπισημαίνει σὲ ἄλλη Ἐπιστολὴ ὁ Ἀπόστολος (Α΄ Κορ. γ΄ 11). Κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ βάλει ἄλλο θεμέλιο λίθο, ἐκτὸς ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ βρίσκεται ἀμετακίνητος στὴ βάση τῆς οἰκοδομῆς. Ὁ θεμέλιος αὐτὸς λίθος εἶναι ὁ Χριστός. Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς Ἐκκλησίας. Ἐκεῖνος τὴν ἑνώνει καὶ τὴ συγκρατεῖ.
Ἐκεῖνος ἐπιπλέον στηρίζει τὸν κάθε ζωντανὸ λίθο τοῦ οἰκοδομήματος, τὸν κάθε πιστὸ ποὺ ἀκουμπᾶ τὴ ζωή του στὴν Ἐκκλησία. Αἰῶνες νωρίτερα ὁ Θεὸς εἶχε πεῖ προφητικὰ ὅτι θὰ τοποθετήσει ἕναν ἀκρογωνιαῖο λίθο, ποὺ θὰ σηκώνει ὅλο τὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ λίθος αὐτὸς θὰ εἶναι διαλεχτὸς καὶ πολύτιμος. «Ὁ πιστεύων ἐπ᾿ αὐτῷ οὐ μὴ καταισχυνθῇ» (Ἡσ. κη΄ [28] 16): Ὅποιος στηρίζει τὴν πεποίθησή του σ᾿ Αὐτόν, δὲν θὰ ντροπιασθεῖ. Ὁ Κύριος εἶναι ὁ ἀκλόνητος καὶ αἰώνιος θεμέλιος λίθος, ἐπάνω στὸν ὁποῖο μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀκουμπήσει μὲ ἀσφάλεια, χωρὶς νὰ τὸν σαλεύουν οἱ δυσκολίες καὶ τὰ προβλήματα, χωρὶς νὰ τὸν κλονίζουν οἱ πειρασμοί. Μένει ὄρθιος καὶ σταθερός, ὅπως ἕνα οἰκοδόμημα ποὺ ἔχει κτισθεῖ ἐπάνω σὲ πέτρα. Ἂς εἴμαστε ζωντανοὶ λίθοι, τοποθετημένοι στὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας· θεμελιωμένοι ἐπάνω στὸν ἀκρογωνιαῖο λίθο, τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Σ᾿ Ἐκεῖνον ἂς στηρίξουμε τὶς ἐλπίδες μας, τὶς ἀγωνίες, τὶς προσπάθειές μας· ὥστε, ὅσα χτίζουμε, νὰ μὴν γκρεμισθοῦν μὲ τὸ πρῶτο φύσημα τοῦ ἀνέμου, ἀλλὰ νὰ σταθοῦν ὄρθια, γερά, αἰωνόβια.ΣΩΤΗΡ
ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ (Λουκ. ι΄ 25-37) 15/11/2026
Μετάφραση τῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς
Τόν καιρόν ἐκεῖνον, ἕνας νομοδιδάσκαλος παρουσιάσθηκε στόν Ἰησοῦ πού προ-
σπαθοῦσε νά πειράξει αὐτόν καί ἔλεγε: Διδάσκαλε, τί πρέπει νά κάνω γιά νά κλη-
ρονομήσω τήν αἰώνια ζωή; Καί ὁ Ἰησοῦς τοῦ εἶπε: Τί εἶναι γραμμένο στόν νόμο; Τί
διαβάζεις; Αὐτός ἀποκρίθηκε καί εἶπε: «Νά ἀγαπᾶς τόν Κύριο τόν Θεό σου μέ ὅλη
τήν καρδιά σου καί μέ ὅλη τήν ψυχή σου καί μέ ὅλη τή δύναμή σου καί μέ ὅλο τόν
νοῦ σου, καί τόν πλησίον σου, ὅπως τόν ἑαυτό σου». Τοῦ εἶπε ὁ Ἰησοῦς: Σωστά
ἀπάντησες· κάνε αὐτό καί θά ζήσεις. Ἐκεῖνος ὅμως ἤθελε νά δικαιολογήσει τόν
ἑαυτό του καί εἶπε στόν Ἰησοῦ: Καί ποιός εἶναι ὁ πλησίον μου; Πῆρε τόν λόγο τότε
ὁ Ἰησοῦς καί εἶπε: Ἕνας ἄνθρωπος κατέβαινε ἀπό τήν Ἱερουσαλήμ στήν Ἱεριχώ καί
ἔπεσε σέ ληστές, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ τόν ἔγδυσαν καί τόν τραυμάτισαν, ἔφυγαν καί τόν
ἄφησαν μισοπεθαμένο. Κατά σύμπτωση, ἕνας ἱερέας κατέβαινε σέ ἐκεῖνο τόν
δρόμο, καί ὅταν τόν εἶδε, ἄλλαξε δρόμο καί προσπέρασε. Ὁμοίως καί ἕνας Λευίτης,
πού βρέθηκε σέ ἐκεῖνο τό μέρος, ἀφοῦ ἦλθε καί τόν εἶδε, ἄλλαξε δρόμο καί προσ-
πέρασε. Ἕνας Σαμαρείτης ὅμως, πού ταξίδευε, ἦλθε κοντά του καί ὅταν τόν εἶδε
τόν εὐσπλαχνίσθηκε· καί ἀφοῦ τόν πλησίασε, ἔδεσε τά τραύματά του, ἀφοῦ τά
ἄλειψε μέ λάδι καί κρασί· καί ἀφοῦ τόν ἐπιβίβασε στό δικό του ζῶο, τόν μετέφερε
σέ ἕνα πανδοχεῖο, ὅπου καί τόν περιποιήθηκε. Καί τήν ἑπόμενη ἡμέρα, ὅταν ἔφευ-
γε, ἔβγαλε δύο δηνάρια, τά ἔδωσε στόν πανδοχέα καί τοῦ εἶπε: Φρόντισέ τον, καί
ὅ,τι ἐπιπλέον δαπανήσεις, ἐγώ θά σοῦ τό δώσω ὅταν ἐπιστρέψω. Ποιός λοιπόν ἀπό
αὐτούς τούς τρεῖς νομίζεις ὅτι ἀποδείχθηκε πλησίον ἐκείνου πού ἔπεσε στούς λη-
στές; Καί αὐτός εἶπε: Αὐτός πού ἔδειξε τό ἔλεός του σέ αὐτόν. Τότε ὁ Ἰησοῦς τοῦ
εἶπε: Πήγαινε καί κάνε καί ἐσύ τό ἴδιο.
(Ἡ Καινή Διαθήκη, τό πρωτότυπο κείμενο μέ νεοελληνική ἀπόδοση
τοῦ ὁμοτ. καθηγ. Χρ. Βούλγαρη, ἔκδ. ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ)
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΠΛΗΣΙΟΝ
«Καί ποιός εἶναι ὁ πλησίον μου;». Τό ἐρώτημα αὐτό πού ὑπέβαλε ὁ Ἰου-
δαῖος νομοδιδάσκαλος στόν Κύριο, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ἡ σημερινή
εὐαγγελική περικοπή, μᾶς δίνει τήν δυνατότητα νά ἑρμηνεύσουμε ἁγιο-
γραφικά τήν ἔννοια τοῦ πλησίον καί νά προσπαθήσουμε νά ἀντιληφθοῦμε
τό θεολογικό της περιεχόμενο. Ὁ ἐν λόγῳ νομοδιδάσκαλος παραδέχεται
ὅτι, ὅπως ἀναφέρεται στόν Μωσαϊκό Νόμο, ἡ αἰώνιος ζωή κληρονομεῖται
μέσῳ τῆς ἀγάπης πρός τόν Θεό καί τόν πλησίον. Πῶς, ὅμως, κατανοοῦσε
ὁ ἄνθρωπος αὐτός τήν ἔννοια τοῦ πλησίον; Στήν περιρρέουσα θεολογική
ἀτμόσφαιρα τῆς ἐποχῆς του, ὑπῆρχαν διάφορες ἀπόψεις γιά τήν σημασία
της, καί, κατά συνέπεια, γιά τά ὅρια τῆς ἀγάπης πού ζητοῦσε ὁ Νόμος γιά
τόν πλησίον.
Ἐπί παραδείγματι, ἡ θρησκευτική παράταξη τῶν Φαρισαίων, πού συνή-
θως τηροῦσαν τυπικά καί μέ ἐξωτερική ἀκρίβεια τόν Νόμο, δέν συμπε-
ριελάμβαναν στήν ἔννοια τοῦ πλησίον ἀνθρώπους πού θεωροῦνταν
ἁμαρτωλοί. Γι’ αὐτό καί κατηγοροῦσαν τόν Χριστό, ὁ Ὁποῖος συμπεριφε-
ρόταν πρός τούς ἁμαρτάνοντες μέ συμπάθεια, κατανόηση καί ἀγάπη.
Ἔπειτα, ἡ ἀναχωρητική ὁμάδα τῶν Ἐσσαίων, πού ζοῦσαν κοινοβιακά κον-
τά στήν Νεκρά Θάλασσα, ὁριοθετοῦσαν τήν παροχή ἀγάπης στά μέλη
τῆς κοινότητάς τους. Καί γενικῶς, οἱ Ἰουδαῖοι περιώριζαν τήν ἔννοια τοῦ
πλησίον μεταξύ ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων, μέ τούς ὁποίους τούς συνέδεαν
δεσμοί συγγένειας, φυλῆς, θρησκεύματος, ἐθνικότητας.
Τό νέο νόημα τῆς ἔννοιας τοῦ πλησίον
Ὁ Χριστός μεταβάλλει ὁριστικά τήν ἔννοια τοῦ πλησίον καί τῆς δίνει
τίς πραγματικές της διαστάσεις. Γι’ αὐτό διηγεῖται στόν νομοδιδάσκαλο
τήν γνωστή σέ ὅλους μας παραβολή τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτη. Πλησίον δέν εἶναι κάποιος ἔξω ἀπό ἐμᾶς, ἀλλά ἐμεῖς οἱ ἴδιοι γινόμαστε πλησίον τῶν
ἄλλων μέ τήν στάση καί τό ἦθος μας. Τό ἐρώτημα τοῦ νομοδιδασκάλου
«καί τίς ἐστί μου πλησίον» ἐπικεντρώνεται μονομερῶς στό ἀντικείμενο
τοῦ πλησίον, δηλαδή στό ποιός εἶναι ὁ πλησίον· εἶναι ὁ ὁμοεθνής, ὁ ἀλλο-
εθνής, ὁ φίλος, ὁ ἐχθρός, ὁ γνωστός, ὁ ἄγνωστος; Ὁ Κύριος, ὅμως, το-
ποθετεῖ τό ἐν λόγῳ ἐρώτημα σέ μία ἐντελῶς νέα βάση, ἐπιφέροντας ἀνα-
τροπή στά ἕως τότε παραδεδομένα, γιατί Τόν ἐνδιαφέρει ποιός εἶναι
αὐτός πού ἐνεργεῖ ὡς πλησίον, προκειμένου νά συμπαρασταθεῖ στόν συν-
άνθρωπο.
Γιά τόν Χριστό θεωρεῖται δεδομένο ὅτι ὁ πλησίον, ὁ κάθε πληγωμέ-
νος, ἀδικημένος καί ἡμιθανής ἄνθρωπος ἀξίζει ἀπροϋπόθετα τήν ἀγάπη
καί εὐεργεσία ἐκ μέρους τοῦ συνανθρώπου, τοῦ ὑποκειμένου δηλαδή
τοῦ πλησίον. Ὡς ἐκ τούτου, προβάλλεται τό ὑπόδειγμα ἀνιδιοτελοῦς
καί ἄνευ ὅρων καί ὁρίων ἀγάπης τοῦ εὐσπλαγχνικοῦ Σαμαρείτη, ὁ
ὁποῖος, βεβαίως, εἰκονίζει τόν ἴδιο τόν Κύριο Ἰησοῦ.Ἡ Ἐσταυρωμένη Ἀγάπη
Ὅταν ὁ ἄνθρωπος μέ τόν φωτισμό τοῦ Θεοῦ συνειδητοποιήσει ὅτι τό
πρότυπο τῆς ἀγάπης του πρός τόν πλησίον εἶναι ἡ ἄπειρη ἀγάπη τοῦ Χρι-
στοῦ ἐπάνω στόν Σταυρό, ἡ ὁποία δέν ἑρμηνεύεται καί δέν κατανοεῖται
μέ ἀνθρώπινα μέτρα, τότε τά ὅρια τοῦ πλησίον θά γίνουν ἀπεριόριστα.
Ὁ πλησίον ἐνδεχομένως νά μᾶς ἐχθρεύεται, νά μᾶς ἀδικεῖ, νά μᾶς θλί-
βει, νά μᾶς πληγώνει ὅπως οἱ σταυρωτές τόν Κύριο. Ὅμως, ὅποιος πε-
ριορίζει τήν ἀγάπη μόνο σέ αὐτούς πού τόν ἀγαποῦν φέρεται ἀνθρώπι-
να. Ὅποιος δέν γνωρίζει αὐτούς τούς φραγμούς μιμεῖται τόν Θεό τῆς
ἀγάπης, πού εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχήν Πλησίον μας.
Ἐξάρτηση τῆς σωτηρίας μας ἀπό τόν πλησίον
Ὁ Καθηγητής τῆς Ἐρήμου, ὁ Μέγας Ἀντώνιος, ἔλεγε τό ἑξῆς ἀξιο-
θαύμαστο. «Ἀπό τόν πλησίον μας ἐξαρτῶνται ἡ ζωή καί ὁ θάνατός μας.Ἄν κερδίσουμε διά τῆς ἀγάπης τόν ἀδελφό, σημαίνει πώς κερδίσαμε
τόν ἴδιο τόν Θεό· ἄν ὅμως τόν λυπήσουμε –εἰς Χριστόν ἁμαρτάνομεν–
σημαίνει, δηλαδή, πώς λυποῦμε τόν Κύριο καί ἁμαρτάνουμε ἐνώπιόν
Του».
Ἄλλωστε, ἀπό τό ἅγιο Εὐαγγέλιο διδασκόμαστε ὅτι δέν ἀνήκει στόν
ἄνθρωπο νά ἀποφασίσει ποιός εἶναι ὁ πλησίον, καθότι ἡ ἀγάπη μας ὀφεί-
λει νά ἐκδηλώνεται ἔμπρακτα σέ κάθε ἄνθρωπο πού ὁ Θεός βάζει στόν
δρόμο μας. Γι’ αὐτό ὁ Ἱερός Χρυσόστομος ἐπισημαίνει ὅτι «ἄν ἀγαπᾶς
τόν ἕνα, γιατί τόν θεωρεῖς πλησίον, καί δέν ἀγαπᾶς τόν ἄλλο, τότε ἡ
ἀγάπη σου δέν ἔχει τό γνώρισμα τῆς κατά Θεόν ἀγάπης. –Ἀλλ’ οὐχ ἡ
ἡμετέρα τοιαύτη– δέν εἶναι ὅμως ἔτσι στενόκαρδη ἡ δική μας χριστια-
νική ἀγάπη». Ἄς δίνει ὁ Θεός σέ ὅλους μας πλατυσμό ἀγάπης καί σπλάγ-
χνα φιλανθρωπίας πρός τόν πλησίον, ἐκ τοῦ ὁποίου, ὅπως εἰπώθηκε,
ἐξαρτῶνται ἡ ζωή καί ὁ θάνατός μας.
Ἀρχιμ. Ν. Κ.ΑΠΟΣ.ΔΙΑΚΟΝΙΑ